نقدی بر افتتاحیه جشنواره موسیقی فجر در تالار وحدت؛
نقدی بر ارکستر ملی ایران و چالشهای هماهنگی و اطلاعرسانی
شب گذشته (۲۳ بهمن ۱۴۰۳)، ارکستر ملی ایران در نخستین اجرای خود در چهلمین جشنواره موسیقی فجر در تالار وحدت روی صحنه رفت و با وجود اجراهایی از استادان بزرگی چون ابوالحسن صبا و فریدون شهبازیان، با مشکلاتی جدی در هماهنگی ریتمیک، انسجام اجرایی و برخی کاستیهای تکنیکی مواجه شد. این مشکلات، همراه با سالن تقریبا خالی، آغاز ناامیدکنندهای را برای برنامههای این تالار در طول جشنواره رقم زد.
به گزارش میار، در این کنسرت، قطعاتی از استادان بزرگ موسیقی ایران مانند حسین دهلوی و امینالله رشیدی به رهبری همایون رحیمیان اجرا شدند. در قطعه اول، ناهماهنگیهای قابل توجهی در بخش زهیها مشاهده شد که انسجام کلی ارکستر را تحت تاثیر قرار داد. ورودهای ناهماهنگ و اختلالات ریتمیک از همان آغاز مشهود بود و این ناپایداریها تقریبا تا میانه کنسرت ادامه یافت. باوجود تلاشهایی که در این زمینه صورت گرفته، ارکستر ملی ایران هنوز نتوانسته است به هماهنگی ریتمیک مطلوب دست یابد.
اما در قطعه «پولکا» اثر درویشخان، ارکستر با اجرای پرنشاط خود نشان داد که در برخی بخشها، بهویژه در سازهای زهی، موفق به ایجاد فضایی شاداب و سرزنده شد. این بهبود نسبی، هرچند قابل توجه بود، اما هنوز در بخشهای مختلف، بهویژه در قطعات پیچیدهتر، ارکستر از انسجام کامل برخوردار نبود.
در ادامه، اجرای قطعه «شوشتری» با تکنوازی ویولن امیر نظری با مشکلاتی در هماهنگی میان سولیست و ارکستر همراه بود که به شدت از انسجام کلی اثر کاست. مشکلات ریتمی و عدم همزمانی در اجرا، به ویژه در قسمتهای حساس قطعه، کیفیت این بخش را تحت تاثیر قرار داد.
در نیمه دوم کنسرت، بهویژه از قطعه ششم به بعد، شاهد بهبودی قابلتوجهی در هماهنگی ارکستر بودیم. با تمپوهای سریعتر و دقت بیشتر در نواختن، ارکستر به نظر رسید که بر مشکلات ریتمی خود غلبه کرده و اجرای بهتری را ارائه داد. در قطعه پایانی، «به زندان» اثر ابوالحسن صبا، ارکستر به اجرای قابلقبولی دست یافت، هرچند که از لحاظ پویایی و تنوع داینامیکی میتوانست غنیتر باشد.
با وجود بهبودهای نسبی در بخشهای مختلف، واضح است که ارکستر ملی ایران هنوز با مشکلات اساسی در هماهنگی و دقت ریتمی دست و پنجه نرم میکند. این ایرادات، بهویژه در اجرای قطعات پیچیدهتر، همچنان مانع از دستیابی به یک اجرای یکپارچه و هماهنگ شده است.
این کنسرت در حالی برگزار شد که سالن تقریباً خالی بود، مسئلهای که نشاندهنده ضعف جشنواره در زمینه تبلیغات و اطلاعرسانی است. به نظر میرسد که هنوز برنامهریزی مناسبی برای جذب مخاطب و ایجاد اشتیاق برای حضور در این رویداد صورت نگرفته است.
در نهایت، یکی از نقدهای جدی به این کنسرت، عدم ارائه بروشور رسمی اجرا بود. در حالی که اطلاعرسانی دقیق و به موقع در مورد رپرتوار کنسرت از اهمیت بالایی برخوردار است، عدم انتشار پیش از موعد آن، مانع از آگاهی مخاطبان جدی از برنامه اجرایی شد. چنین کوتاهی میتواند در آینده به کاهش استقبال از برنامههای آتی جشنواره منجر شود.
امید است در دورههای بعدی جشنواره، توجه بیشتری به استانداردهای اجرایی و اطلاعرسانی بهعمل آید تا از افت کیفیت و کاهش مخاطب جلوگیری شود.
