قاتل كودك 11 ساله: خودم هم قرباني تجاوز هستم و دوبار خودكشي كردم+ روانشناس و حقوقدان از تجاوز و كودك آزاري گفتند
مرد جوان که متهم به قتل ابوالفضل 11ساله است در بازجوییها در تشریح این جنایت ميگويد: مادرم چند روزی بود که به سفر رفته بود و من تنها در خانه بودم. سال ها پیش وقتی هم سن و سال ابوالفضل بودم و در پارک رازی بازی میکردم یک مرد مرا به بهانه نشان دادن کبوتر به خانهاش کشاند و آزارم داد. همان ماجرا آیندهام را تباه کرد. من مدتها بود به بیماری اعصاب و روان مبتلا شده بودم و زندگی خوبی نداشتم.
این متهم که سلامت روانیاش از سوی کمیسیون پزشکی قانونی تایید شده است ديروز محاکمه شد.
قاتل ابوالفضل 11 ساله در شعبه نهم دادگاه كيفري يك استان تهران به تصدي قاضي عباسي و قاضي ملكي در جايگاه قرار گرفت و گفت: من نمیخواستم ابوالفضل هم زندگی تلخی مانند من داشته باشد. چون میدانستم وقتی ابوالفضل یکساله بوده پدر و مادرش از هم جدا شدهاند. مطمئن بودم به سرنوشت من دچار میشود. به همین خاطر به بهانه نشان دادن کبوترهایم او را به پشت بام بردم و او را با چاقو کشتم. سپس جنازهاش را داخل چمدان گذاشتم و از برادرم کمک گرفتم. ما یک پراید کرایه کردیم و چمدان را با کمک هم داخل ماشین گذاشتیم و آن را در ۶۰ کیلومتری جاده قم رها کردیم. من براساس جنوني كه بهم دست داد به چنين عملي دست زدم و هيچ قصد ديگري نداشتم. در كودكي نيز خودم قرباني تجاوز شده بودم و حتي دو بار دست به خودكشي زدم كه ناموفق بود و از كرده خود به شدت پشيمانم.
همچنين برادر متهم كه در اين پرونده شركت داشت نيز در دفاع از خود گفت: چارهاي جز كمك به برادرم نداشتم و در آن لحظه با ديدن جسد پسربچه شوكه شده بودم.
متهم رديف اول پرونده با حكم قضات شعبه نهم دادگاه كيفري يك استان تهران به اعدام در ملا عام محكوم شد.
گفتوگو با يك حقوقداندر زمينه پروندههاي تجاوز و كودك آزاري و قوانين مربوط به آن با مجيد امجدي، وكيل پايه يك دادگستري تهران گفت و گوي كوتاهي داشتهايم.
ابتدا تجاوز را براساس ديدگاه حقوقي و قانوني تعريف كنيد؟
تجاوز جنسي يا تجاوز به عنف به معني انجام فعل مقاربه جنسي بدون رضايت فرد با وي است. تجاوز به عنف در رديف جرائم جنايي تعريف ميشود و در اغلب كشورها با مجازاتهاي شديدي همراه است و حتي در كشورهاي اروپايي و آمريكايي قانوني داريم كه زن يا شوهر نيز نميتوانند به اجبار رابطه با زوج برقرار كنند.
چه هنگام براي جرائم جنايي اعدام در ملأعام مانند پرونده ابوالفضل كوچولو داده ميشود؟
اگر احساسات مردم جريحه دار شود و امنيت منطقه يا محلهاي دستخوش عوامل آن جرم اتفاق افتاده باشد بنابر صلاحديد مقامات قضايي و جهت ارعاب ساير مجرمين و پيشگيري از چنين جرائمي با موافقت مقامات قضايي مجازات در ملأ عام اجرا ميگردد.
شدت برخورد قانوني با كودك آزاري در ايران تا چه حد است؟
براي روشنتر شدن ماجرا همين را بگويم كه براي مثال در جرائم مربوط به مواد مخدر اگر از كودكان در جهت فروش يا حمل و نقل استفاده شود ميتواند از موارد تشديد مجازات و يا جلوگيري از تخفيف مجازات باشد. در ساير جرائم نيز ميتواند سوءاستفاده از كودكان دليل تشديد مجازات باشد. حقوق كودكان در ايران با مسائل بسياري درگير است مانند به كارگيري كودكان در كارهاي سخت و غيرمجاز و موارد ديگر.
در كودك آزاري چه كسي حق شكايت دارد؟
تا پيش از سال 81 كودك آزاري از جرائم خصوصي شناخته ميشد و فقط پدر كه ولي كودك بود حق داشت در صورت كودك آزاري دخالت كند كه در سال 81 طرحي 12 مادهاي به پيشنهاد انجمن حمايت از كودكان به مجلس ارائه شد و با پيگيري كميسيون بهداشت مجلس تصويب شد. براساس آن كودك آزاري از مصاديق جرائم عموميقرار گرفت. بنابراين همه اعم از مردم يا پدر و مادر و دادستان نيز ميتوانند در اينگونه جرائم اعلام شكايت كنند و ضمنا، با تصويب قانون مجازات در سال 92 يك سري قوانين و موادي كه قبلا منجر به اعدام كودكان در جرائم موجب حد يا قصاص بود مورد بازبيني و موجب تصويب قوانين جديدي گرديد كه اگر كودك ماهيت جرم و حرمت آن را درك نكند و يا در رشد كمال عقل او شبه وجود داشته باشد حسب مورد مجازاتهاي پيش بيني شده براي اطفال و نوجوانان از ماده 88 تا 95 ق.م.ا به اين امر اختصاص داده شده است.
گفتوگو با روانشناس
در زمينه اين پرونده و موضوعات مربوطه مانند كودك آزاري و تجاوز به كودكان، با تارا خسروي، دكتراي روانشناس باليني صحبت كوتاهي داشتهايم كه ميخوانيد.
كوتاه در مورد تجاوز بگوييد؟
ابتدا باید تفاوت آزار جنسی و تجاوز را توضیح دهیم. هرعملی با ماهیت جنسی که در آن فرد از طریق ترساندن، سوءاستفاده یا اجبار برای لذت جنسی یا تحقیر آزار برساند را آزار جنسی مینامیم. از موارد متداول آزار جنسی، آزار کلامیو آزار خیابانی (متلک انداختن به بانوان در محیطهای عمومی، ایجاد مزاحمتهای لفظی، فحاشیهای جنسی، دست زدن به بدن و اندامهای جنسی دیگران و غیره) است. تجاوز جنسی، آمیزش(مقاربت) جنسی یا انواع دیگر روابط جنسی، با اجبار و بدون رضایت فرد است.
بیشتر چه افرادی قربانی تجاوز میشوند؟
برخلاف تصور عدهای که قربانی تجاوز را عمدتا زنان جوان با پوشش نامناسب میدانند باید بگویم قربانی تجاوز میتواند از هر سن و جنسی و با هر پوششی باشد. هرچند مردان هم بخشی از قربانیان تجاوز هستند اما موارد بیشتر در کودکان و زنان و سالمندان اتفاق میافتد.
آیا تجاوز در همه جای دنیا معنای یکسانی دارد و مذموم است؟
تعاریف گوناگونی برای تجاوز جنسی در اقصی نقاط دنیا و نیز برهههای مختلف تاریخی، ارائه شده است. تعریف تجاوز، در بسیاری متون قضایی، آمیزش (مقاربت) جنسی یا انواع دیگر روابط جنسی است که بدون رضایت فرد قربانی، از سوی شخص متجاوز براو تحمیل میشود. سازمان ملل، آن را تحت عنوان «مقاربت جنسی بدون رضایت»، تعریف میکند؛ در بعضی متون قضایی اصطلاح تجاوز با اصطلاحاتی همچون «رفتار خشونتآمیز جنسی» یا «رفتار جنایت آمیز جنسی»، جایگزین شده است. همه اینها نشاندهنده این است که تجاوز جنسی در همه جا مذموم است ولی قوانین جزایی کشورهای مختلف در این زمینه متفاوتاند.
چرا برخی بیشتر کودکان را قربانی هوسهای کثیف و شوم خود میکنند؟
کودکان بهدلیل ضعیف بودن در برابر فشار و تهدید و همینطور راحتتر همراه شدن گزینههای در دسترستری هستند. اختلال پدوفیلیا یا بچه بازی هم یکی از دلایلیست که متجاوز بهدنبال رابطه با کودکان است.
آیا راهکاری برای از بین رفتن کامل تجاوز در جامعه وجود دارد؟
ما نمیتوانیم ادعا کنیم راهکاری برای از بین بردن کامل تجاوز در سطح جامعه وجود دارد اما با افزایش اطلاعات و آگاهی درباره این آسیب از طریق رسانهها، در فضاهای عمومی، مدارس میتوانیم این آسیب اجتماعی را کاهش دهیم. البته اصلاح مجازاتهای قانونی در خصوص این مسئله هم میتواند بسیار راهگشا باشد.
آیا قربانیان تجاوز نیز خود مقصرند یا میتوانند باشند؟
این یکی از موارد بسیار مهمیاست که باید به آن توجه کرد. تجاوز در هر شرایطی میتواند بروز کند اما نکته مهم این است که عامل اصلی تجاوز، متجاوز است نه قربانی. برخی از مردم نقش قربانی را در مورد تجاوز قرار گرفتن پر رنگ میدانند اما چنین نیست. مشکلات و اختلالات روانشناختی-جنسی مثل بچه بازی، باورهای غلط متجاوز، بزهکاری و جرم، آسیبهای مغزی، عدم توانایی در خودکنترلی و ...مواردی هستند که متجاوز را به انجام آزار جنسی و تجاوز میکشانند.
آیا خاطره تجاوز از بین رفتنی است؟
کسی که مورد تجاوز یا آزار جنسی قرار میگیرد آسیبهای روانی و جسمانی را تجربه میکند که این آسیبها اگر تحت درمان قرار نگیرند ممکن است همیشه همراه فرد بماند مخصوصا اگر اتفاقی که برایشان پیش آمده را پنهان کنند وخود را مقصر بدانند و احساس گناه داشته باشند. تجاوز و آزار جنسی در کودکی آسیبهای روانشناختی بیشتری را به همراه خواهد داشت. چون کودک دربارهی تجاوز سکوت میکند اما پیامدهای روانی تجاوز تا بزرگسالی همراه فرد میماند و فراموش نمیشود. پس بازگشت این افراد به زندگی عادی بسیار دشوارتر است. قربانی تجاوز دچار اختلالات روانی گوناگون مانند افسردگی، اضطراب، استرس به ویژه استرس پس از سانحه PTSD و … میشود.
برای قربانیان باید چه اقداماتی صورت بگیرد؟
افزایش آگاهی مهمترین چیزیست که به آن نیازمندیم. باید آموزشهای ویژه و متناسب با سن در مدرسهها به کودکان داده شود تا درک درستی نسبت به اینکه چطور پیشگیری کنند را داشته باشند. افزایش آگاهی خانوادهها برای مراقبت از فرزندانشان نیز بسیار مهم است. مردم باید نسبت به اختلالات روانشناختی-جنسی آگاه شوند تا اگر نشانههای اختلالات جنسی را در خود یا نزدیکانشان دیدند اقدام به موقع برای درمان انجام دهند تا از بروز آسیب در آینده پیشگیری شود. حمایت عاطفی خانواده و جامعه، نقش مهمیدر بهبود سلامت روان قربانیان تجاوز دارد. کسانی که مورد تجاوز و آزار جنسی قرار گرفتهاند با دورههای ویژهی رواندرمانی میتوانند سلامت روان خود را دوباره به دست آورند و از اختلالات روانی که بر اثر تجاوز پیش آمده نیز رها شوند.
براي مثال در ماجرای تجاوز به دختران ایرانشهری به نظرتان از طرف خانوادهها تعللی صورت نگرفته است؟ و دلیل این تعلل را چه میدانید؟
نه تنها در ایرانشهر بلکه همه جا بنا به دلایل متعددی چون ترس از آبروریزی و گناهکار دانستن قربانی و ناامیدی از روند قضایی افراد موضوع تجاوز را پنهان میکنند و پیگیری نمیکنند یا ترجیح میدهند خودشان شخصا اقدام به انتقام گیری کنند. چیزی که لازم است همگان بدانیم پیشگیری بهتر از درمان است. با مراقبت صحیح والدین از کودکان، شناسایی موقعیتهای خطرساز و افراد پرخطر و آگاه سازی فرزندان، تقویت توانایی نه گفتن، آنها را ایمن کنیم. در صورت وقوع موضوع را به صورت قانونی پیگیری کنیم که افراد بیشتری قربانی نشوند وحتما فرد قربانی تجاوز را برای گرفتن کمک تخصصی روانشناختی نزد روانشناس یا روانپزشک ببریم.
