فاتحه غزه را بخوانید، ای مسلمانان!

پاسخ جامعه بین‌المللی به بحران غزه با سکوت و برخی موارد، همدستی همراه بوده است. ایالات متحده، متحد اصلی اسرائیل، از سال ۲۰۰۰ بیش از ۸۶ درصد کمک‌های خود را به‌صورت نظامی ارائه کرده و پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳، حداقل ۱۲.۵ میلیارد دلار کمک نظامی مستقیم به اسرائیل اختصاص داده است. این کشور همچنین با وتوی حداقل پنج قطعنامه آتش‌بس در شورای امنیت سازمان ملل، مانع از فشار بین‌المللی بر اسرائیل شده است؛ اظهارات دونالد ترامپ، که ادعای قحطی در غزه را رد کرده است و از طرح‌هایی برای «تصرف» مناطق ساحلی سخن گفته، نشان‌دهنده حمایت بی‌قید و شرط برخی سیاستمداران آمریکایی است. جرد کوشنر، داماد او، حتی از «املاک با ارزش» ساحلی غزه سخن گفته و پیشنهاد جابه‌جایی مردم برای «پاکسازی» منطقه را مطرح کرده است!

به گزارش میار ، مقیاس عظیم تخریب در غزه، همراه با تغییرات ارضی صریح و مداوم، نشان می‌دهد که غزه به طور اساسی و  برگشت‌ناپذیر در حال تغییر شکل است، اگر این اقدامات، که توسط سازمان‌های حقوق بشری به طور رسمی نسل‌کشی و جنایات جنگی نامیده می‌شوند، بدون کنترل ادامه یابند، سابقه خطرناکی را ایجاد خواهند کرد، این سابقه نشان خواهد داد که بازیگران قدرتمند، به ویژه با حمایت یک ابرقدرت، می‌توانند قوانین بین‌المللی، حقوق بشر و حتی کنوانسیون‌های مبارزه با نسل‌کشی را بدون مجازات نادیده بگیرند. چنین نتیجه‌ای به شدت اعتبار و اثربخشی نظم جهانی مبتنی بر قوانین را تضعیف خواهد کرد و نمونه‌ای خطرناک برای درگیری‌های آینده خواهد بود و اجرای قوانین بین‌المللی در جاهای دیگر را بسیار دشوارتر خواهد .کرد

روایت یک رنج دائمی

در خیابان‌های ویران غزه، جایی که صدای پهپادها و انفجارها به موسیقی تلخ زندگی روزمره تبدیل شده، خانواده المصری در تلاش برای حفظ بقای خود هستند. احمد، پدری که زمانی معلم بود، حالا روزها را به جستجوی غذا و آب می‌گذراند. فاطمه، همسرش که پرستار است، در کلینیکی موقت و بدون تجهیزات پزشکی به مجروحان کمک می‌کند. سه فرزندشان، که باید در کلاس درس باشند، در چادری محقر پناه گرفته‌اند، جایی که صدای خنده‌هایشان در میان آوار، تنها نشانه‌ای از امید است.
احمد با چشمانی خسته می‌گوید: «خانه‌مان نابود شده، همه چیزمان از دست رفت. برای چه؟» داستان المصری‌ها تنها یکی از هزاران روایت غزه است، جایی که بیش از ۶۱,۷۰۰ نفر، عمدتاً غیرنظامی، کشته شده‌اند و حدود ۱.۹ میلیون نفر، یعنی ۹۰ درصد جمعیت، آواره شده‌اند. بیش از ۸۰ درصد تأسیسات بهداشتی و دو سوم زیرساخت‌های آب و فاضلاب تخریب شده‌اند. محدودیت‌های شدید بر کمک‌های بشردوستانه، از جمله مسدود شدن کمک‌های UNRWA برای بیش از چهار ماه، گرسنگی و بیماری را به سطحی بی‌سابقه رسانده است.
این فاجعه انسانی، که در مقابل چشمان جهان رخ می‌دهد، تنها نتیجه یک درگیری نیست، بلکه به نظر می‌رسد بخشی از یک استراتژی سیاسی و ایدئولوژیک است که ریشه‌های عمیقی در تاریخ و سیاست اسرائیل دارد.

محاسبات سیاسی نتانیاهو؛ جنگ به مثابه سپر

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در حالی که با اتهامات فساد مالی و رشوه مواجه است، از جنگ غزه به‌عنوان ابزاری برای به تأخیر انداختن محاکمه خود استفاده می‌کند. جلسات دادگاه او بیش از ۱۴ ماه به تعویق افتاده و او با استناد به «تحولات امنیتی» توانسته زمان شهادت خود را کاهش دهد. منتقدان معتقدند که نتانیاهو جنگ را برای بقای سیاسی خود طولانی می‌کند، زیرا پایان زودهنگام آن بدون دستیابی به اهداف راست افراطی، می‌تواند به فروپاشی ائتلاف او منجر شود.
اعتماد عمومی به نتانیاهو پایین است: تنها ۴۰ درصد از اسرائیلی‌ها و ۱۰ درصد از اعراب اسرائیلی به او اعتماد دارند (نظرسنجی ژوئن ۲۰۲۵). این وضعیت نشان می‌دهد که نتانیاهو در تنگنای سیاسی قرار دارد و ادامه جنگ ممکن است برای او یک ضرورت سیاسی باشد، حتی اگر به قیمت رنج بیشتر مردم غزه تمام شود.

سایه اسرائیل بزرگ؛ از نیل تا فرات!

مفهوم «اسرائیل بزرگ» که ریشه در تفاسیر کتاب مقدس و جنبش صهیونیسم دارد، به نظر می‌رسد نیروی محرکه سیاست‌های کنونی اسرائیل باشد. این ایدئولوژی، که از زمان تئودور هرتزل و زئو ژابوتینسکی مطرح بوده، خواستار گسترش قلمرو اسرائیل فراتر از مرزهای کنونی، از جمله کرانه باختری و غزه است. دولت نتانیاهو، که از احزاب راست افراطی و مذهبی تشکیل شده، صراحتاً با راه‌حل دو کشوری مخالف است و خواستار الحاق بخش‌هایی از کرانه باختری شده است.
در غزه، این ایدئولوژی در قالب کاهش قلمرو و تغییر جمعیتی منطقه نمود یافته است. اظهارات مقاماتی مانند ایلی کوهن، وزیر امور خارجه پیشین، که گفته بود قلمرو غزه پس از جنگ کاهش خواهد یافت، این نیت را تأیید می‌کند. ایجاد «منطقه حائل» جدید، که ۱۶ درصد از مساحت غزه را در بر می‌گیرد و کریدور نتزاریم، که غزه را به دو بخش تقسیم کرده است، شواهد روشنی از الحاق بالفعل هستند. این اقدامات نه تنها زندگی را برای فلسطینی‌ها غیرممکن می‌کنند، بلکه به نظر می‌رسد بخشی از یک برنامه عمدی برای تغییر ساختار جمعیتی منطقه باشند.

چگونه جهان غزه را نادیده می‌گیرد

پاسخ جامعه بین‌المللی به بحران غزه با سکوت و برخی موارد، همدستی همراه بوده است. ایالات متحده، متحد اصلی اسرائیل، از سال ۲۰۰۰ بیش از ۸۶ درصد کمک‌های خود را به‌صورت نظامی ارائه کرده و پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳، حداقل ۱۲.۵ میلیارد دلار کمک نظامی مستقیم به اسرائیل اختصاص داده است. این کشور همچنین با وتوی حداقل پنج قطعنامه آتش‌بس در شورای امنیت سازمان ملل، مانع از فشار بین‌المللی بر اسرائیل شده است.
اظهارات دونالد ترامپ، که ادعای قحطی در غزه را رد کرده است و از طرح‌هایی برای «تصرف» مناطق ساحلی سخن گفته، نشان‌دهنده حمایت بی‌قید و شرط برخی سیاستمداران آمریکایی است. جرد کوشنر، داماد او، حتی از «املاک با ارزش» ساحلی غزه سخن گفته و پیشنهاد جابه‌جایی مردم برای «پاکسازی» منطقه را مطرح کرده است.
در همین حال، برخی کشورهای عربی از طریق توافق‌نامه‌های ابراهیم به دنبال عادی‌سازی روابط با اسرائیل هستند، که موضع واحد عربی را تضعیف می‌کند. با وجود حمایت گسترده از راه‌حل دو کشوری توسط سازمان ملل، آنتونیو گوترش، دبیرکل این سازمان، هشدار داده که این راه‌حل «دورتر از هر زمان دیگری» است.

جنایات علیه بشریت 

سازمان‌های حقوق بشری و کارشناسان حقوقی، اقدامات اسرائیل در غزه را به‌عنوان نسل‌کشی و پاکسازی قومی توصیف کرده‌اند. گزارش گروه اسرائیلی-فلسطینی بتسلیم در ژوئیه ۲۰۲۵، با عنوان «نسل‌کشی ما»، نتیجه‌گیری کرد که اسرائیل «اقدامات هماهنگی برای نابودی عمدی جامعه فلسطینی» انجام می‌دهد. این گزارش به کشتار گسترده، آسیب‌های جسمی و روانی، تخریب زیرساخت‌ها و آوارگی اجباری اشاره دارد.
دیوان بین‌المللی دادگستری (ICJ) نیز حضور اسرائیل در سرزمین‌های اشغالی را غیرقانونی اعلام کرده و تخریب عمدی سازه‌های مسکونی را جنایت جنگی دانسته است. این ارزیابی‌ها فوریت مداخله بین‌المللی برای جلوگیری از ادامه این جنایات را نشان می‌دهند.

فاجعه غزه نیازمند اقدام فوری و هماهنگ جهانی است. آتش‌بس دائمی و جامع، همراه با ارسال بدون مانع کمک‌های بشردوستانه، از جمله غذا، سوخت و دارو، باید در اولویت قرار گیرد. UNRWA، به‌عنوان شریان حیاتی امداد، باید بدون محدودیت فعالیت کند.
جامعه بین‌المللی باید گسترش مناطق حائل و کریدور نتزاریم را به‌عنوان اقدامات غیرقانونی الحاق محکوم کند و حق بازگشت آوارگان فلسطینی را تضمین نماید. تلاش‌های دیپلماتیک برای احیای راه‌حل دو کشوری، با اورشلیم شرقی به‌عنوان پایتخت دولت فلسطین، باید از سر گرفته شود.
علاوه بر این، حمایت از سازوکارهای حقوقی بین‌المللی، مانند دیوان کیفری بین‌المللی، برای پاسخگویی در قبال جنایات جنگی و نسل‌کشی ضروری است. ایالات متحده، به‌عنوان حامی اصلی اسرائیل، باید تحت فشار قرار گیرد تا سیاست‌های خود را با قوانین بین‌المللی هماهنگ کند.

جدول ۱: شاخص‌های کلیدی بحران انسانی غزه (تا ژوئیه ۲۰۲۵)

جدول ۲: کنترل ارضی اسرائیل در غزه

زمان اقدام فرا رسیده است 

شواهد ارائه شده به طور قاطع نشان می‌دهد که غزه صرفاً در حال تجربه یک جنگ نیست، بلکه در حال گذراندن یک فرآیند سیستماتیک تخریب و الحاق بالفعل است. این فرآیند توسط تعامل پیچیده‌ای از الزامات سیاسی نخست‌وزیر نتانیاهو برای بقا و یک ایدئولوژی توسعه‌طلبانه دیرینه و عمیقاً ریشه‌دار «اسرائیل بزرگ» هدایت می‌شود. بحران انسانی فاجعه‌بار، که با تلفات گسترده، آوارگی فراگیر و گرسنگی فزاینده مشخص می‌شود، یک پیامد ناگوار نیست، بلکه تا حد زیادی یک جزو محاسبه‌شده و نتیجه این دستور کار است.

در آخر باید گفت، این لحظه کنونی فقط در مورد سرنوشت غزه نیست؛ بلکه در مورد آینده قوانین بین‌المللی و اعتبار نهادهای جهانی است. عدم اقدام قاطعانه در حال حاضر، خطر عادی‌سازی چنین نقض‌های فاحشی را به همراه دارد و اساس قوانین بین‌المللی بشردوستانه را از بین می‌برد، در نتیجه صلح و امنیت جهانی را به خطر می‌اندازد.

در نتیجه، غزه در آستانه نابودی است و هر روز تأخیر، جان‌های بیشتری را به خطر می‌اندازد. جهان نمی‌تواند در برابر این فاجعه سکوت کند. اکنون زمان اقدام است تا غزه نجات یابد و اصول انسانیت و عدالت حفظ شوند.