از عطش تا عطا

پایگاه خبری تحلیلی «میار»، «قد افلح من تزكّی و ذكر اسم ربّه فصلّی». این دو آیه از سوره ی مباركه ی اعلی، عامل فلاح و فیروزی انسان را سه عنصر نجات بخش می داند؛ تزكیه، ذكر خدا و نماز. برای مفهوم تزكیه در این آیه، موارد زیادی را برشمرده اند كه پاكسازی، نقطه مشترک این مفاهیم است؛ برخی آن را پاكسازی روح از شرک، برخی پاكسازی دل از رذائل اخلاقی، پاكسازی عمل از محرّمات و برخی نیز آن را پاكسازی اموال و دارایی و پرداخت زكات قطره قبل از برپایی نماز عید فطر دانسته اند. روایات متعدّدی نیز بر مفهوم آخر دلالت دارند. آیه ی شریفه ی ۱۰۳ سوره ی توبه نیز مؤیّد همین مطلب است؛ «خذ من اموالهم صدقه تطهّرهم و تزكّیهم بها” (از اموالشان زكات بگیر تا آنها را به وسیله ی آن پاكسازی و تزكیه كنی.)

در آیات سوره ی اعلی كه در نخستین سطور نوشتار، مذكور شد، اوّل تزكیه و بعد ذكر پروردگار و سپس نماز را برشمرده كه به گفته ی برخی از بزرگان، اشاره به سه مرحله ی مهم از مراحل عملی مكلّف دارد؛ اوّل پاكسازی قلب و جان و اندیشه از عقاید و باورهای فاسده و ضالّه، دوّم حضور شناخت خدا در وجود انسان و سوّم اشتغال به عبادت و خدمت.
امید آن داریم كه با تمسّک به صبر (روزه) توانسته باشیم به روح صلوة (نماز) كه همانا تزكیه و ذكر خداست، رسیده باشیم و عبادات و خدمات فردی و اجتماعی خویش را با استفاده از شرافت ذخیره ی معنوی ماه رمضان، بیشتر و بهینه تر نماییم.

عید خجسته ی فطر برای ما یک فرصت فرید و فیض آمیز است كه افزون بر دریافت پاداش پارسایی خویش، می توانیم از این نقطه ی اشتراک دنیای اسلام و همایش همگرایی مسلمین در راستای اتّحاد و الفت روزافزون، بهره ور شویم. در دعای قنوت نماز عید فطر می خوانیم؛ «اسئلک بحقّ هذا الیوم الّذی جعلته للمسلمین عیدا». خداوند متعال این روز را برای تمام مسلمین و مؤمنین، عید قرار داده، «و لمحمّد (ص) ذخراََ و شرفاََ و كرامتاََ و مزیدا«. و برای رسول مكرّم اسلام، ذخیره و شرف و كرامت و بركت است. در حقیقت اگر این عید سعید را وسیله ی افزایش و گسترش میراث معنوی پیامبر اعظم صلّی اللّه علیه و آله برای خویش قرار دهیم و از تفرّقات و تشتّتات داخلی (ملّت و امّت)، با عنایت به اشارت و هدایت نبوی و ذخایر آسمانی ماه معظّم رمضان، بكاهیم، آنگاه این روز عظیم برای ما نیز شرافت و كرامت و بركت به ارمغان خواهد آورد.

عید فطر، روز مغفرت الهی و گرفتن جزای جمیل برای تزكیه و ذكر خدا توسّط اهل ایمان و عمل صالح است و در واقع، نماد كوچكی از روز بزرگ رستاخیز است كه در آن هنگامه ی عظیم، مؤمنان پاداش و اجر صبر خویش در سجن دنیا را از خدای خویش اخذ می كنند و خشنودی دو سویه ی خالق و مخلوق را مشاهده خواهند كرد. نماز عید فطر نیز، نمایشی از همایش بی كرانه ی انسان ها در عرصه ی قیامت است كه در آن روز، شایستگان و شرافتمندان اهل پروا و پارسایی، در صفوف به هم فشرده، امیدوار به فضل الهی می ایستند تا از رحمت و مغفرت حقتعالی بهره ای ببرند و در بهشت عنایت معبود خویش معتكف شوند.

نكته ی آخر اینكه، عید فطر، عید خرسندی از یک ماه، مقابله با هواهای نفسانی و كسب غنیمت ها و دستاوردهای بی شمار در این عرصه ی كارزار و نبرد با تمنیّات و تلاش برای حفظ این غنائم و رهاوردهای ارزشمند و نهادینه كردن روح مبارزه و جهاد اكبر در نفس و ابقای گوهر درخشان عبودیّت در صدف وجود خویشتن است.
ما كه اكنون از گرسنگی به گرانسنگی و از عطش به عطای الهی رسیده ایم، بكوشیم كه در ساعات و آنات فراروی خویش به ثمرات تزكیه و ذكر مستدام، نایل شویم. غفر اللّه لنا و لكم.