تکذیب روایت پلیس از قتل جوان بلوچ؛
مقتولی که لباس بلوچی نداشت اما قاتل او را از روی آن شناخت!
انتشار کلیپ اعترافات قاتلِ «سامان محمدحسنی» توسط نیروی انتظامی استان فارس و بازنشر آن در رسانهها و فضای مجازی، موجی از انتقادات و خشم را در میان مردم و فعالان اجتماعی سیستان و بلوچستان برانگیخته است.
به گزارش میار، در حالی که روایت رسمی پلیس و اظهارات متهم، علت درگیری را مصرف مواد مخدر (حشیش) و عدم تعادل روانی عنوان میکند، شاهدان عینی و فعالان بلوچ با استناد به مدارک و تناقضات موجود، این روایت را کذب، انحراف افکار عمومی و تلاشی برای پایمال کردن خون مقتول میدانند. منتقدان بر این باورند که مقتول در جریان دفاع از ناموس یک شهروند ایرانی جان خود را از دست داده و انتشار این ویدئو با هدف تخریب وجهه او و ایجاد تفرقه قومیتی صورت گرفته است.
تقابل دو روایت
بر اساس تحلیل محتوای اظهارات فعالان محلی، هسته اصلی اختلاف، انگیزه قتل و شرایط وقوع جرم است. یاسین جلالزهی (خبرنگار) و سایر فعالان بلوچ تأکید دارند که سامان محمدحسنی به عنوان یک «قهرمان» و برای دفاع از ناموس یک زن ایرانی در برابر مزاحمین جان خود را فدا کرده است.
با این حال، در کلیپ منتشر شده از سوی مراجع انتظامی، قاتل مدعی است که درگیری ناشی از مصرف مواد مخدر و حالت غیرطبیعی طرفین بوده است. منتقدان معتقدند:
- انحراف پرونده: قاتل با طرح مسئله مواد مخدر سعی در وارونه جلوه دادن حقیقت و توجیه جنایت خود دارد.
- تخریب شخصیت مقتول: تقلیل دادن یک اقدام شجاعانه (دفاع از ناموس) به یک دعوای خیابانی بر سر حشیش، توهین مستقیم به خانواده داغدار و جامعه بلوچ تلقی شده است.
تناقضات آشکار در اظهارات قاتل و ادعاهای پلیس
فعالان بلوچ با اشاره به جزئیات پرونده، چندین تناقض کلیدی را در سناریوی مطرح شده توسط قاتل و پلیس برجسته کردهاند که صحت ادعاهای مطرح شده در ویدئوی اعترافات را زیر سوال میبرد:
- تناقض در پوشش مقتول: قاتل در اعترافات خود مدعی شده است که مقتول را از روی «لباس بلوچی» که بر تن داشته، یک فرد بلوچ شناسایی کرده است. این در حالی است که تصاویر و ویدئوهای پس از حادثه نشان میدهد سامان محمدحسنی در زمان قتل، لباس شخصی معمولی (شلوار جین و پیراهن) بر تن داشته و هیچگونه لباس محلی نپوشیده بود. فعالان این دروغ آشکار را سندی بر بیاعتباری کل اعترافات میدانند.
- نحوه دستگیری: در حالی که پلیس استان فارس (شیراز) مدعی دستگیری قاتل است، روایتهای محلی حاکی از آن است که جوانان بلوچ و شاهدان حاضر در صحنه، شخصاً قاتل را هنگام فرار تعقیب و دستگیر کرده و سپس تحویل پلیس دادهاند.
انتقاد شدید از عملکرد پلیس و سرهنگ رحیمی
بخش مهمی از اعتراضات متوجه عملکرد رسانهای نیروی انتظامی و شخص سرهنگ رحیمی است. فعالان اجتماعی استان سیستان و بلوچستان بر این باورند که انتشار شتابزده و بدون راستیآزماییِ اعترافات یک قاتل، اقدامی غیرحرفهای و مخرب بوده است.
- آسیب به وحدت ملی: فعالان هشدار میدهند که اینگونه اقدامات نسنجیده، به جای تقویت همدلی، بذر تفرقه و کینه را بین اقوام (بلوچ و فارس) و مذاهب میپاشد. استانی که سالها از محرومیت و تفرقه رنج برده، نیازمند آرامش است، نه تنشزایی توسط مسئولان.
- جریحهدار کردن احساسات عمومی: انتشار ادعاهای اثباتنشده مبنی بر مصرف مواد مخدر توسط مقتول، بازی با آبروی یک خانواده داغدار و نادیده گرفتن احساسات مردم سیستان و بلوچستان توصیف شده است.
مطالبات صریح مردم و فعالان بلوچ از مسئولان
بر مبنای اظهارات ضبط شده از فعالان بلوچ منجمله یاسین جلالزهی، فعالان و نمایندگان افکار عمومی سیستان و بلوچستان خواستههای مشخصی را از مراجع قضایی و انتظامی مطرح کردهاند؛
- توقف روند انحراف پرونده: جلوگیری از تلاش قاتل برای تغییر مسیر پرونده از «قتل عمد در جریان مزاحمت ناموسی» به «نزاع ناشی از توهم مواد مخدر».
- انتشار اسناد واقعی: رسانهها و مراجع ذیربط باید تصاویر دوربینهای مداربسته و شهادت شاهدان عینی را برای روشن شدن حقیقت و اثبات بیگناهی مقتول منتشر کنند.
- عذرخواهی رسمی: فعالان بلوچ به صراحت از سرهنگ رحیمی و فرماندهی انتظامی استان فارس میخواهند که بابت انتشار این ویدئوی توهینآمیز و جریحهدار کردن احساسات مردم، طی یک بیانیه رسمی عذرخواهی کنند.
- شفافسازی بدون غرض: مطالبه اصلی این است که حقیقتِ فداکاری این جوان برای دفاع از ناموس ایرانی، بدون سانسور و تحریف به اطلاع عموم مردم ایران برسد تا خون او پایمال نشود.
در نهایت خاطر نشان میشویم، تحلیلگران محلی معتقدند اصرار بر روایت درگیری بر سر مواد مخدر بدون ارائه مستندات متقن و نادیده گرفتن شواهد میدانی (مانند نوع پوشش مقتول)، تنها باعث افزایش بیاعتمادی و تنش اجتماعی خواهد شد. انتظار میرود مسئولان امر با پاسخگویی شفاف به این ابهامات، از حیثیت قربانی اعاده حیثیت کنند.
