سیاسی ترین جشنواره موسیقی اروپایی؛
یوروویژن ۲۰۲۵: ثابت شد هنر از سیاست جدا نیست!
جیجی، خواننده اتریشی، با ترانه «عشق هدر رفته» برنده مسابقه یوروویژن امسال شد
یوروویژن ۲۰۲۵ با میزبانی بازل سوئیس، فراتر از یک رقابت موسیقایی ساده، به نمادی از تنشهای سیاسی میانالمللی تبدیل شد.
به گزارش میار، اعتراضات گسترده نسبت به حضور اسرائیل از چندماه قبل آغاز شد و در جریان فینال نیز داخل و بیرون سالن تظاهرات و اقدامات اعتراضی قابل توجهی رخ داد. این رویداد نشان داد که حتی مسابقات «غیرسیاسی» نیز نمیتوانند از فشارهای حقوقبشری و ژئوپلیتیک فاصله بگیرند.
۱. سابقه سیاسی شدن یوروویژن
از نخستین دورههای یوروویژن در ۱۹۵۶، این رویداد به عنوان بستری برای اتحاد فرهنگی کشورهای اروپایی تعریف شد اما از گذشتههای دور، موضوعات سیاسی در حواشی و حتی صحنه مسابقه ظاهر شدهاند. به عنوان مثال، در یوروویژن ۲۰۱۹ در تلآویو، اعتراضات فلسطینیان نسبت به انتخاب میزبان اسرائیلی، این مسابقه را به زمینهای برای بحثهای سیاسی تبدیل کرد . این سابقه نشان میدهد که یوروویژن همواره در تعامل با اتفاقات جهانی قرار داشته است.
۲. زمانه جنجالی ۲۰۲۵ و جنگ غزه
در بهار ۲۰۲۵، جنگ اسرائیل و حماس در نوار غزه به اوج خود رسید. بر اساس گزارشهای سازمانهای بینالمللی، بیش از ۵۰ هزار نفر در این درگیریها کشته شدند . این وضعیت بشری باعث شد حضور اسرائیل در مسابقه حتی با وجود بیطرفی رسمی یوروویژن، در دستور کار گروههای حقوقبشری و رسانهها قرار گیرد. درخواستهای فراوانی برای بایکوت یا حذف اسرائیل مطرح شد که نگرانیهای سیاسی و اخلاقی را به فضای یوروویژن کشاند.
۳. فراخوانها و فشارها پیش از مسابقه
در اواخر آوریل و اوایل ماه می ۲۰۲۵، رسانههای اروپایی مانند RTVE (اسپانیا)، RTÉ (ایرلند) و RÚV (ایسلند) از EBU خواستار بررسی حضور اسرائیل شدند. ۷۲ هنرمند پیشین یوروویژن نیز در نامهای خواستار ممنوعیت حضور اسرائیل شدند و آن را متهم به «نسلکشی در غزه» کردند . با این حال، EBU تأکید کرد که یوروویژن یک رویداد «غیردولتی، غیرسیاسی و غیرتبلیغاتی» است و همه کشورهای عضو حق حضور دارند؛ این موضوعات در حالی مطرح شد که روسیه همچنان از حق حضور در این مسابقات برخوردار نیست، آن هم بعد از جریان جنگ اوکراین!
۴. اعتراضات در بازل
حدود چند روز مانده به فینال، خیابانهای بازل صحنه تظاهرات گسترده طرفداران فلسطین شد. معترضان با پرچمهای فلسطین و بنرهای «موسیقی برای قتل نیست»، مسیرهای منتهی به سالن St. Jakobshalle را مسدود کردند. درگیریهایی نیز با پلیس رخ داد که در آن از گاز اشکآور و آبپاش استفاده شد و چندین نفر بازداشت شدند . این اعتراضات نشان از شکافهای عمیق در افکار عمومی اروپا درباره سیاستهای اسرائیل داشت.
۵. اعتراضات داخل سالن
شب فینال (۱۷ مه ۲۰۲۵)، دو معترض موفق شدند وارد صحنه شوند و یک عضو تیم فنی اسرائیل را با رنگ قرمز هدف قرار دهند. نیروهای امنیتی معترضان را بازداشت کردند اما آنها کمی بعد آزاد شدند. همزمان، دو فرد دیگر تلاش کردند با پلاکاردهای اعتراضی وارد صحنه شوند اما مانع از ورود آنها شدند . این اتفاقات فضای مسابقه را به یک صحنه سیاسی تبدیل کرد.
۶. واکنش رسانهها و چهرهها
EBU در بیانیهای تأکید کرد: «یوروویژن باید فضایی برای همبستگی فرهنگی باشد، نه میدان نبرد سیاست.» رسانههای معتبر اروپایی مانند بیبیسی و فرانس۲۴ نیز گزارش دادند که این اعتراضات «شکافی را که مسابقه سعی در پنهان نگه داشتنش داشته، به نمایش گذاشت.» در داخل اسرائیل، رسانهها با حساسیت ویژهای به گزارش حوادث پرداختند.
۷. تأثیر سیاسی بر رقابت
یوال رافائیل با وجود اعتراضات، در رأی مردمی اول شد! اما در کل رتبه پنجم را به دست آورد. برخی کارشناسان معتقدند که رأی مردمی تحت تأثیر همدردی با وضعیت شخصی او و حمایت از حقوقبشری قرار گرفت، در حالی که رأی داوران ملی از نظر فنی نمره پایینتری به او دادند. رسانههای جهانی نوشتند که یوروویژن ۲۰۲۵ «تلخترین و سیاسیترین» دوره تاریخ بود اما همچنین فرصتی برای «گفتگو از راه آهنگ» فراهم کرد .
بنابراین، یوروویژن ۲۰۲۵ ثابت کرد که قویترین قوانین بیطرفی نیز در برابر فشارهای سیاسی و مسائل حقوقبشری مقاومت نمیکنند اگرچه EBU هیچ وقت توضیح نداد چرا باید به دلیل جنگ اوکراین روسیه از مسابقات حذف شود اما اسرائیل به دلیل نسل کشی در غزه حذف نشود! و این مسئله همچنان برای مخاطبان حل نشده باقیمانده است.
8. برنده که بود
بنابراین گزارش، در فینال یوروویژن ۲۰۲۵، نمایندهٔ اتریش با نام هنری «جی جی» (JJ) با قطعهٔ «Wasted Love» به مقام نخست دست یافت.
