تورم افسارگسیخته در پنج دهه گذشته ایران؛
هزار تومان 1353 حالا 13 میلیون تومان می ارزد
اسکناس هزار تومانی که در سال ۱۳۵۳ بهعنوان یکی از باارزشترین اسکناسها در ایران معرفی شد، امروز به نمادی از سقوط ارزش پول ملی و فراز و نشیبهای اقتصادی کشور تبدیل شده است. ارزش این اسکناس در طول پنج دهه گذشته به شدت کاهش یافته و اکنون برای بازسازی قدرت خرید آن، نیاز به اسکناسی معادل ۱۳ میلیون تومان است.
به گزارش میار، اسکناس هزار تومانی در سال ۱۳۵۳ وارد چرخه پولی ایران شد و از آن زمان تا به امروز، موجهای تورمی شدید باعث افت مداوم ارزش آن گردیده است. این کاهش ارزش، یکی از عواقب طبیعی دورههای تورمی است که معمولاً موجب میشود سیاستگذاران به فکر حذف صفر از پول ملی یا جایگزینی اسکناسها بیفتند. با این حال، کارشناسان اقتصادی بر این باورند که راهکار اصلی برای حفظ ارزش پول ملی، مهار تورم از طریق مدیریت نقدینگی و کاهش کسری بودجه است، نه تغییرات در اعداد و ارقام اسمی.
طبق گزارشهای شاخص قیمت مصرفکننده بانک مرکزی، قدرت خرید پول ملی از زمان انتشار اسکناس ۱۰۰۰ تومانی در سال ۱۳۵۳ تا اسفندماه ۱۴۰۳ کاهش چشمگیری داشته است. به عبارت دقیقتر، اگر بانک مرکزی قصد داشت اسکناسی همارز با اسکناس هزار تومانی که در سال ۱۳۵۳ عرضه شد منتشر کند، باید اسکناس جدیدی به ارزش حدود ۱۳ میلیون تومان چاپ میکرد.
در آن زمان، اسکناس ۱۰۰۰ تومانی بزرگترین اسکناس در گردش بود و برای خرید کالاهای باارزش یا پرداخت هزینههای عمده مورد استفاده قرار میگرفت. اما وقوع انقلاب ۱۳۵۷، آغاز جنگ تحمیلی در دهه ۱۳۶۰ و تشدید تحریمهای بینالمللی در دهههای بعدی، شتاب کاهش ارزش پول ملی را به طرز بیسابقهای افزایش داد.
بر اساس دادههای مرکز آمار ایران، شاخص قیمت مصرفکننده از سال ۱۳۵۳ تاکنون افزایش بیش از ۱۳ هزار برابری را تجربه کرده است، که معادل کاهش ۹۹.۹۹۳ درصدی ارزش پول ملی است. به عبارت دیگر، هر ۱۰۰۰ تومان امروز معادل ۰.۰۷ تومان سال ۱۳۵۳ است. این کاهش شدید ارزش پول در شرایط تورمی اخیر، بار دیگر ضرورت کنترل تورم و اصلاحات اقتصادی جدی را به وضوح نمایان کرده است.
این شرایط نشان میدهد که حل معضل اقتصادی کشور تنها از طریق مدیریت دقیق و مؤثر تورم و رشد نقدینگی امکانپذیر است و نه با تغییرات اسمی در سیستم پولی کشور.

