یادداشت ویژه سردار رحیمی/ خبرنگار و امنیت روانی جامعه
خبرنگار باید بکوشد در انتشار مطالب و اخباری که در عرصه انتشار قرار می دهد از کمال دقت برخوردار باشد. در گذشته چنانچه فردی قصد نسبت دادن دروغی به کسی بدهد، یا تهمتی به فردی بزند و یا اینکه آبروی کسی را بریزد، دایره نفوذ خود را تنها محدود به اطرافیان خود می دید. اما امروزه به برکت تکنولوژی در حوزه رسانه که یکی از مهمترین دست آوردهای تمدن نوین بشری است، فرد میتواند در لحظه ای، سخنی را در سراسر جهان انتشار دهد. این کارکرد فضای مجازی که برخی از آن به عنوان "معجزه قرن" تعبیر می کنند؛ احساس نیاز به اخلاق برای بشر را بیش از پیش ملموس کرده است. در گذشته دامنه نفوذ و اثرگزاری فرد در جهان، محدود و نیاز به اخلاق نیز محدود به عملکردش بود و در جهان کنونی به سبب قدرت نفوذ گسترده انسان در جهان نیاز به اخلاق در زندگی، بارها بیش از گذشته احساس میشود.
لزوم توجه به اهداف اطلاع رسانی در این شرایط، بسیار حیاطی است و نباید صرف نشر خبر هدف ما باشد بلکه در انتشار اخبار، برخی از اصول را نصب العین خود قرار داده و تحت هیچ عنوان از آن ها تخطی نکنیم.
یکی از این اصول و خط قرمز ها احساس امنیت مردم است و لازم است ناشران خبر، اطمینان حاصل کنند که مطلب مورد انتشار امنیت روانی جامعه را برهم نزده و موجب بروز واهمه در جامعه نگردد.
در شرایط کنونی توجه به اعتماد مردم به عنوان یکی از مهمترین سرمایه های اجتماعی شایسته توجه بیش از پیش است و از میان رفتن اعتماد بین مردم با یکدیگر و یا مردم با سازمانها می تواند باعث خدشه دار شدن زندگی روزمره جامعه گردد. این مهم به صورت مستقیم با وظایف نیروی انتظامی به عنوان سازمانی اجتماعی در ارتباط بوده و تحت شعاع قرار گرفتن اعتماد مردم نسبت به پلیس می تواند به بروز مشکلات در اجرای ماموریتها منجر گردد. از این رو نقش متولیان خبر و اصحاب رسانه و مسئولیت اخلاقی و حرفه ای آنها در قبال ارتقاء اعتماد مردم نسبت به پلیس بسیار چشمگیر می نماید.
یکی از مسئولیت ها و وظایف رسانه ها، امید آفرینی و امیدبخشی در جامعه است. چرا که اگر فردی و یا جامعه ای نسبت به آینده امیدوار نباشد، انگیزه لازم برای انجام مسئولیت¬های اجتماعی را نخواهد داشت. خبرنگاران باید توجه داشته باشند که با اخبار خود باعث نومید شدن مردم نگردند و اخبار به گونه ای منعکس شود که مردم اطمینان یابند که پلیس و نهادهای امنیتی و قضایی بر اوضاع مسلط هستند.
مولای متقیان حضرت علی علیه السلام فرمودند "سل تفقها و لاتسأل تعنتا" - برای فهمیدن بپرس و نه برای به سختی انداختن - خبرنگاران در مواجهه با پرسش های خود از مسئولان با توجه به شناخت و تخصصی که در حوزه رسانه و جامعه دارند، از تعجیل و انتشار زود هنگام مطلب پرهیز کرده و در صحت و درستی خبر کنکاش لازم بعمل آوردند. همه ما باید بدانیم که در قبال اخبار خود مسئول هستیم و صرف نقل و قول کردن رفع مسئولیت نکرده و حتی اگر از نظر حقوقی نیز مسئول نباشیم بدون شک از نظر اخلاقی مسئول خواهیم بود.
یکی از مسائل مهم جامعه ما عدم پایبندی برخی از شهروندان نسبت به انجام وظایف شهروندی است که این موضوع گلایه مردم را در پی داشته است. خبرنگاران به سبب آگاهی از ناهنجاریها و آسیبهای اجتماعی، باید بکوشند با اخبار و مطالب خود به مردم متذکر شوند که دستیابی به بخش بزرگی از حقوق شهروندی منوط به انجام درست وظایف شهروندی است.
خلاصه کلام اینکه باید توجه داشته باشیم که از انتشار احساسی و هیجانی اخبار خودداری نموده و با انتشار یک مطلب - به تعبیر مولانا با پیام خامی- کسی را نسوزانده و با سخنی، جهانی را به آتش نکشیم و توجه داشته باشیم که انتشار سخنان و اخبار برای جامعه مفید واقع شده و سودمند باشد.
سرتیپ دوم پاسدار حسین رحیمی
