دیدهبان بورس سهشنبه (۱۶ مرداد)
عرضه حقوقیها، آفت یا نعمت؟
با انتشار گزارش جابجایی سهام سهامداران عمده و فروش گسترده آنها، موجی از انتقادات به سوی فروشندگان حقوقی روانه شد. برخی فروش سهام در وضعیت فعلی را به نوعی کشیدن ترمز رشد قیمت سهام در مقطع کنونی و خودکشی بازار در اوج مینامیدند و به نوعی از سیگنال فروش ارسالی از سوی حقوقیها حرف میزدند. در نقطه مقابل عدهای فرصت به وجود آمده را برای خرید در سطح بالا یک غنیمت برشمرده و به استقبال واگذاری سهام پر حجم از سوی سهامداران حقوقی رفتهاند. در این میان فروشندگان حقوقی، نیاز شدید به نقدینگی را از دلایل اصلی فروش در قیمتهای فعلی برشمردهاند.
این توجیه با توجه به گردش بالای معاملات و شناوری مناسب سهام یاد شده تا حد زیادی قابل قبول است اما اقدام دسته جمعی برای فروش میتواند باعث نگرانی اهالی بازار شود.
در این قسمت سعی بر این است که موضوع فوق از دو منظر بررسی شود. موضوع اول به موافقت با عرضه هرچه بیشتر سهام سهامداران حقوقی برای عمق پیدا کردن بازار سرمایه و کمک به نزدیک شدن هرچه بیشتر این بخش از اقتصاد به بازار آزاد مربوط میشود. رویدادی که باید با مواظبت از عدم ایجاد هراس در میان اهالی بازار صورت گیرد و بهترین زمان برای تحقق آن وقتیست که اقبال به سمت خرید سهام بالا میرود. چه آنکه منطقا افزایش عرضه در شرایط نزولی و یا کم هیجان با تقاضای موثری همراه نخواهد شد و شکست میخورد. موضوع دوم در این خصوص به نحوه این عرضهها و تخصیص آن مربوط میشود. اگر فرض کنیم وضعیت سودآوری شرکتهای مورد توجه اهالی بورس، چشمانداز قیمتی مناسبی را پیش روی سهامداران قرار میدهد، شایبه عرضه هماهنگ حقوقیها برای تخصیص به کدهای حقیقی در این مقطع زمانی مطرح میشود. هرچند بالا بودن حجم عرضهها در یک زمان خاص با توجه به عامل مشترک محرک افزایش قیمتها یک رویداد کاملا هیجانی و تاثیرپذیر از روند عرضه و تقاضای سایر سهام است و از این طریق قابل توجیه است اما در این مورد برای روشن شدن هرچه بیشتر موضوع، پیگیری از سمت ناظر بازار برای شفافیت و برطرف شدن نگرانی اهالی بورس الزامی به نظر میرسد.
تایید سیاستهای ارزی توسط رییس جمهور
شب گذشته حسن روحانی در گفتگوی تلویزیونی با مردم شرکت کرد. نکات مهم سخنان وی در سه بخش قابل تفکیک است.
۱. موافقت و تصمیم بر گسترش بازار آزاد
از نکات مهم این گفتگوی نسبتا طولانی، تایید صحبتهای یکشنبه شب رییس کل بانک مرکزی مبنی بر پذیرش اشتباه در خصوص سیاستهای ارزی گذشته و تمایل هرچه بیشتر به حرکت به سمت بازار آزاد در بخش ارزی کشور بود. وی با اشاره به اینکه تخصیص رانت همواره با خود رانت و فساد را به همراه دارد بر این نکته تاکید کرد که با توجه به شرایط سخت فعلی معیشتی قشر وسیعی از مردم، در مورد کالاهای ضروری مجبور به دادن یارانه هستیم و فقط در این مورد استثنا وجود دارد قیمتها کنترل میشود.
۲. چراغ سبز به مذاکرات
رییس جمهور کشورمان درخصوص احتمال برقراری مذاکرات با آمریکا گفت: اگر ترامپ علاقمند به از سرگیری مذاکرات است ابتدا باید تحریمها را بردارد و به برجام متعهد شود. از سوی دیگر ما در گذشته با آمریکا مذاکراتی داشتهایم اما شرط برقراری مجدد ارتباط، پایبندی آمریکا به تعهدات قبلیست. روحانی در ادامه درخصوص نقش اروپا پس از خروج آمریکا از برجام گفت: جمایتهای اروپا از نظر سیاسی در این مدت قابل توجه بودهاست اما درخصوص مسایل اقتصادی و تضمین حمایت عملی هنوز با مشکلاتی مواجه هستیم که هنوز برطرف نشده است.
۳. سیگنال مثبت بورسی
روحانی در خصوص اقبال سرمایهگذاران به بورس و خصوصا معاملات روز گذشته بازار سهام گفت: رشد امروز در بازار سهام نشان از اعتماد مردم به ساختار اقتصادی و جریان نقدینگی به سمت تولید است که امر بسیار مناسبی ارزیابی میشود.
اتفاقات خوب در بورس کالا
یکی از مهمترین اتفاقهای روز گذشته که تا حد زیادی نگرانی اهالی بازار سرمایه را در خصوص آزادسازی نرخ محصولات شرکتهای عرضه کننده محصولات در بورس کالا را برطرف کرد، مصوبه روز گذشته مجلس مبنی بر نرخگذاری پایه محصولات فولادی در بورس کالا براساس نرخ ارز بازار دوم بود. این موضوع هم از جهت از بین بردن رانت (در شرایط نرخهای تکلیفی با ارز ۴۴۰۰ تومانی معامله این کالاهای میانی در بورس کالا در نهایت تاثیری در قیمت نهایی کالای مصرفی مصرف کننده نهایی نداشت و تنها واسطهها در این میان منتفع میشدند) و هم از جهت تاثیر چشمگیر بر سودآوری شرکتهای مرتبط بسیار اهمیت داشت. گامهای عملی در این خصوص به نوعی مشخص کننده عزم دولت در آزادسازی واقعی قیمتهاست. در طرف دیگر نیز در معاملات آتی سکه شاهد ابلاغ دستورالعمل لغو منع معاملات فزاینده خرید و کاهش ۲ درصدی نوسان قیمت در تمام سررسیدهای آتی بودیم که نشان از روند آزادسازی تدریجی معاملات در آتی سکه است.
رویدادهای داخلی از نگاه «دنیای بورس»
الف) کلان: تحریمهای هستهای یکجانبه آمریکا علیه ایران قرار است از ساعت 8 صبح امروز جنبه اجرایی به خود گیرد. مایک پمپئو دیروز همزمان با اعلام سازوکارهای اجرایی تحریمها مدعی شده بود تغییری در مواضع ایرانیها را مشاهده نمیکند. در این میان اما حسن روحانی؛ رییس جمهور دیشب در سخنرانی تلویزیونی نیز اینبار با زبان دیپلماسی بار دیگر تاکید کرد پیشنهاد مذاکره همزمان با تحریم معنا ندارد. در واقع نخستین شرط ایران برای مذاکره تنها زمانی میتواند معنادار تلقی شود که فشارها طرف دیگر را در موضع تهدید قرار ندهد. در طرف دیگر اروپا نیز نسبت به اجرایی شدن تحریمها ابراز نگرانی کرده اما خبرها حاکی از آن است همزمان با دور اول تحریمها قرار است قوانین مسدودساز تحریمها برای رفع اثر آنها توسط اتحادیه اروپا به اجرا گذاشته شود.
البته بانک مرکزی نیز همزمان با دور اول جدید تحریمها قرار است سیاست جدید ارزی خود را که شب قبلتر توسط رییس بانک مرکزی تشریح شده بود به مرحله اجرا بگذارد. در همین راستا علاوه بر اعلام شرایط ترخیص کالاهای اساسی به زودی لیست اسامی کالاهای اساسی هم اعلام میشود.
ب) صنایع: دیروز جلسه انجمن فولاد به همراه سایر فعالان فولادی در مجلس برگزار شد. بر مبنای نتایج این جلسه قرار است در خصوص 6 تصمیم و پیشنهاد فولادیها با جمعبندی آرا تا هفته آینده دستورهای لازم اتخاذ شود. دو پیشنهاد برداشته شدن سقف 5 درصدی نوسان روزانه قیمتها در بورس کالا و مبنای محاسبه ارز بازار ثانویه به عنوان قیمت پایه در بورس کالا دو موضوعی است که میتواند محرک بازار سهام تلقی شود.
خبرهای رسیده از بخش بانکی هم حکایت از این دارد پس از الزام مقام رهبری انقلاب به هیات دولت مبنی بر رصد دقیق و نظارت بر بازارها برای سمتوسوگیری نقدینگی، کارگروهی بررسی رفع مشکل بانکها تشکیل شده است که قرار است به زودی گزارشهای جدیدی دراین خصوص دراختیار سران عالی نظام قرار دهد.
در بخش دارویی دیروز در حالی دولت از ارز پایدار ناشی از فروش گاز به ترکیه برای واردات داروییها خبر داد که شرکتهای دارویی نسبت به عدم افزایش قیمتها و مشکل در تولید برخی از داروهای داخلی هشدار دادند. در این میان اگر چه سیاست جدید ارزی دولت به نظر گامی اساسی در تامین ارز کالاهای ضروری و اساسی را برداشته اما فعالان دارویی تاکید دارند مساله اصلاح قیمتها با توجه به افزایش هزینه و افزایش مواد اولیه نیازمند دستورات جدید دولتی است. در غیر اینصورت کمبود دارو در سه ماه آینده ممکن است دامن بسیاری از شرکتهای دارویی را بگیرد.
ج) شرکتها: دیروز نماد بانک صادرات به دلیل آنچه خرید پُرحجم یک سهامدار حقوقی خوانده میشد بسته شد. همچنین نماد پتروشیمی زاگرس نیز به دلیل آنچه نوسان بیش از 50 درصدی در 15 روز متوالی کاری خوانده میشود بسته شد تا در نهایت این نماد متناسب با دستورالعملهای جدید توقف و بازگشایی نمادهای بورسی با برگزاری کنفرانس حداکثر در روز 2 کاری آینده منتظر بازگشایی شود.
از بازارهای جهانی چه خبر؟
روز دوشنبه شاخص دلار باز هم روندی افزایشی را در پیش گرفت. تقویت دلار آمریکا در برابر یورو و پوند نقش شایانی در ورود شاخص دلار به محدوده مثبت داشت. موضعگیریهای اخیر بانک مرکزی انگلستان به ضرر پوند در این روزها تمام شده است.
قیمت نفت معاملات اولین روز هفته روندی صعودی را تجربه کرد. کاهش تعداد دکلهای حفاری نفت در آمریکا و همچنین افت تولید عربستان سعودی در رشد قیمت نفت تاثیر شایانی داشت.
رشد ارزش دلار آمریکا در کنار تداوم نگرانی در زمینه تنشهای تجاری میان آمریکا و چین باز هم معاملات فلزات را زیر فشار قرار داد. از اخبار مهم روز دوشنبه می توان به افزایش سودآوری شرکت روسال (بزرگترین تولیدکننده آلومینیوم دنیا) با وجود تحریمهای خزانه داری آمریکا اشاره کرد.
افت قیمت جهانی مس تا محدوده ۶۰۶۶ دلار در معاملات روز گذشته و قیمت پایانی این فلز اساسی در سطح ۶۱۰۰ دلار (ریزش۱.۰۹ درصدی) آلارم نزدیک شدن به سطح روانی ۶۰۰۰ دلاری را بار دیگر به صدا درآورد.
با آغاز روند شناسایی سود در معاملات آتی محصولات فولادی بازار آتی شانگهای، قیمت این محصولات در روز دوشنبه به محدوده منفی خزید اما سنگآهن در بورس کالای دالیان جهش قیمتی 7 درصدی را تجربه کرد البته در ادامه معاملات بخشی از رشد قیمت ابتدای روز خنثی شد.
بسیای از ارزهای دیجیتال در روز دوشنبه به مدار صعود بازگشتند به گونه ای که بیت کوین بار دیگر از مرز 7 هزار دلار فراتر رفت. در ادامه اما شاهد تزلزل قیمت برخی از این ارزها بودیم. انتشار خبری در زمینه احتمال راه اندازی پلتفرمی جهانی برای مبادله داراییهای دیجیتال در تحریک قیمتها نقش شایانی داشت.
