حقیقت لایحه بودجه 1400
پایگاه خبری تحلیلی میار؛ لایحه بودجه 1400 تقدیمی دولت به مجلس شورای اسلامی همچنان محل مناقشه و بحث برانگیز در میان کارشناسان و نمایندگان مجلس می باشد که مورد نقد جدی قرار گرفته است؛ به گونه ای که منتقدان بودجه، مصوب شدن آن را مفید به حال اقتصاد کشور ندانسته و اعتقاد دارند تصویب آن اقتصاد افسار گسیخته را با چالش ها و بحران های آسیب زا مواجه میسازد که آثار و تبعات آن جبران ناپذیر خواهد بود.
به لایحه بودجه 1400 نقدهای جدی وارد است که به برخی از آن ها در زیراشاره می گردد:
1- لایحه ارائه شده در مسیر اصلاح ساختار بودجه گام برنداشته است و نتوانسته است این موضوع را که از مطالبات بحق و مهم رهبری می باشد محقق سازد.
2- بودجه 1400تورمی بوده و از شفافیت برخوردار نمی باشد.
3- نظارت ناپذیر بودن بودجه 1400خود فسادزا بوده که در سال آتی می تواند مصیبت ساز و بحران آفرین باشد.
4- اشکالات مترتب بر بودجه و ابهامات موجود در آن؛ تحقق برنامه های بالادستی را با مشکل جدی روبرو ساخته و چه بسا مدیریت بر درآمدها و هدایت درست و بهنگام آن ها را به سوی اولویت ها؛ سخت نماید.
5- وابستگی بودجه1400 به نفت خام در صورت عدم تحقق ارقام درآمدی؛ اوضاع آشفته اقتصاد بازار را به همراه خواهد داشت که از این رهگذر جامعه را مستقیما مورد هدف قرار خواهد داد و دود آن به چشم طبقه ضعیف و متوسط خواهد رفت که آسیب های اجتماعی جبران ناپذیری را به دنبال خواهد داشت.
6- قطع وابستگی بودجه به نفت خام از آرزوهای دیرینه رهبر معظم انقلاب بوده است که تا کنون هیچ دولتی در این انقلاب نتوانسته این آرزو را بنا به دلایل عدیده و از جمله باور و اراده قلبی تحقق بخشد.
7- دغدغه کارشناسان در این خصوص که اگر درآمدهای مد نظر در بودجه از فروش نفت حاصل نشود؛ دغدغه درست و به جایی است و باید حق داده شود این نگرانی پر رنگ بیان شود زیرا درآمدهای حاصل از فروش نفت پایدار نیست و با هر چالش سیاسی در سطح دنیا و معضلات جهانی دیگر چون کرونا، قیمت نفت با نزول مواجه می شود و قطعا مسیر هزینه کردها و در آمدها را با بحران جدی مواجه می سازد. این همان امری است که باید چاره ای اندیشید و درآمدهای پایدار جایگزین برایش در نظر گرفت تا جامعه دچار تلاطم و آسیب نشود.
8- بودجه 1400رویایی است و با آمار و ارقام و اعداد واقعی فاصله دارد و چنان چه تحقق نیابد قطعا دولت آینده را با کسری بودجه مواجه خواهد ساخت و مجلس حق دارد در خصوص بودجه ارایه شده با وسواس بیشتری برخورد نماید و با دقت به موضوع وارد شود.
9- دولت باور ندارد در جنگ اقتصادی هستیم. بودجه را به گونه ای بسته است که گویا کشور در شرایط گل و بلبل می باشد. ممکن است سئوال شود چرا این حرف را می زنید؛ می گویم از لایحه ارایه شده استنباط کردهام، همان گونه که در سطور پیشین بیان شد، افزایش وابستگی به نفت در شرایط تحریم و کاهش سهم مالیات گرفته تا افزایش شدید هزینهها در لایحه ارایه شده کاملا مشخص است، به تعبیر یکی از نمایندگان محترم مجلس، این لایحه فاجعه است و باید با آن جدی برخورد نمود و چارهای اندیشید.
10- بودجه 1400 مغایر با سیاستهای اقتصاد مقاومتی است و مجلس می تواند در همین زمینه و در دفاع از حقوق مردم و اقتصاد ملی و بنا به دیگر ضعف های بنیانی این لایحه، کلیات آن را با منطق و استدالال رد کند و یا با نشست های کارشناسی با متولیان امر بودجه که سازمان برنامه و بودجه کشور می باشد، آمار و ارقام رویایی را به آمار و ارقام واقعی نزدیک سازند تا به مردم و اقتصاد جامعه آسیب و خسارتی وارد نشود. اگرچه جناب نوبخت معاون رییس جمهور و رییس سازمان برنامه و بودجه گفته است «ما بودجه را تقدیم مجلس میکنیم و مجلس هرکاری خواست با آن بکند» سخنی غیر مسئولانه باید تلقی شود که در حقیقت فرار رو به جلو می باشد تا سرپوشی بر اشکالات و نواقص فنی لایحه بودجه گذاشته باشد! اما مجلس محترم باید نقش تاریخی خود را در این برهه در این لایحه تا تحقق آمال و آرزوها رهبری در جهت منافع مردم و اقتصاد ملی ایفا نماید.
11- این نکته حائز اهمیت است که در همین یادداشت یادآور شویم در نامه رهبر انقلاب خطاب به رئیسجمهور که در اختیار مجلس قرار داده شده است؛ تاکید و آمده است اگر فروش نفت از یک میلیون بشکه فراتر رفت، سهم صندوق توسعه ملی پرداخت و بدهیها نیز تسویه شود و برای مصارف بودجهای از صندوق توسعه ملی برداشتی انجام نشود؛ لذا با توجه به نامه رهبر انقلاب به رئیسجمهور، باید در بخش مصارف پیشنهاد شده در لایحه بودجه1400 تجدیدنظر و تغییراتی اعمال شود که به همین دلیل رئیس مجلس طی نامهای از رئیسجمهور خواستار اعمال این اصلاحات در لایحه بودجه سال آینده گشته است. این همه اهتمام و حساسیت رهبری به موضوع بودجه، مسئولیت دولت و مجلس را دوصد چندان می نماید و باید تغییرات و اصلاحات اعمال شود.
12- امید است با همیاری دولت و مجلس عوارض منفی این نحو بستن بودجه به حداقل رسد تا با حساسیت بیشتری از منایع عمومی و بیت المال حفاظت شود و همچنین با توزیع عادلانه بودجه شاهد کاهش درد و رنج مردم باشیم و زیر ساخت ها را با هزینه بهینه و اصولی مستحکم سازیم و به استان ها محروم و آسیب پذیر بیشتر از گذشته بودجه اختصاص داده شود تا از ویرانی ها خارج گردند. حقیقت بودجه باید شفاف، اصولی، توزیع آن عادلانه، فقرزدا و از بین برنده محرومیت ها در سطح کشور باشد.
البته دراین باب سخن فراوان است و می توان متنوع اظهار نظرکارشناسانه نمود اما به همین میزان در این یادداشت بسنده می گردد و یقین دارم تحلیل گران و صاحب نظران دلسوز در خصوص بودجه تا تصویب شدن آن در مجلس، به زوایای دیگرتاریک و روشن لایحه بودجه 1400خواهند پرداخت.
به لایحه بودجه 1400 نقدهای جدی وارد است که به برخی از آن ها در زیراشاره می گردد:
1- لایحه ارائه شده در مسیر اصلاح ساختار بودجه گام برنداشته است و نتوانسته است این موضوع را که از مطالبات بحق و مهم رهبری می باشد محقق سازد.2- بودجه 1400تورمی بوده و از شفافیت برخوردار نمی باشد.
3- نظارت ناپذیر بودن بودجه 1400خود فسادزا بوده که در سال آتی می تواند مصیبت ساز و بحران آفرین باشد.
4- اشکالات مترتب بر بودجه و ابهامات موجود در آن؛ تحقق برنامه های بالادستی را با مشکل جدی روبرو ساخته و چه بسا مدیریت بر درآمدها و هدایت درست و بهنگام آن ها را به سوی اولویت ها؛ سخت نماید.
5- وابستگی بودجه1400 به نفت خام در صورت عدم تحقق ارقام درآمدی؛ اوضاع آشفته اقتصاد بازار را به همراه خواهد داشت که از این رهگذر جامعه را مستقیما مورد هدف قرار خواهد داد و دود آن به چشم طبقه ضعیف و متوسط خواهد رفت که آسیب های اجتماعی جبران ناپذیری را به دنبال خواهد داشت.
6- قطع وابستگی بودجه به نفت خام از آرزوهای دیرینه رهبر معظم انقلاب بوده است که تا کنون هیچ دولتی در این انقلاب نتوانسته این آرزو را بنا به دلایل عدیده و از جمله باور و اراده قلبی تحقق بخشد.
7- دغدغه کارشناسان در این خصوص که اگر درآمدهای مد نظر در بودجه از فروش نفت حاصل نشود؛ دغدغه درست و به جایی است و باید حق داده شود این نگرانی پر رنگ بیان شود زیرا درآمدهای حاصل از فروش نفت پایدار نیست و با هر چالش سیاسی در سطح دنیا و معضلات جهانی دیگر چون کرونا، قیمت نفت با نزول مواجه می شود و قطعا مسیر هزینه کردها و در آمدها را با بحران جدی مواجه می سازد. این همان امری است که باید چاره ای اندیشید و درآمدهای پایدار جایگزین برایش در نظر گرفت تا جامعه دچار تلاطم و آسیب نشود.
8- بودجه 1400رویایی است و با آمار و ارقام و اعداد واقعی فاصله دارد و چنان چه تحقق نیابد قطعا دولت آینده را با کسری بودجه مواجه خواهد ساخت و مجلس حق دارد در خصوص بودجه ارایه شده با وسواس بیشتری برخورد نماید و با دقت به موضوع وارد شود.
9- دولت باور ندارد در جنگ اقتصادی هستیم. بودجه را به گونه ای بسته است که گویا کشور در شرایط گل و بلبل می باشد. ممکن است سئوال شود چرا این حرف را می زنید؛ می گویم از لایحه ارایه شده استنباط کردهام، همان گونه که در سطور پیشین بیان شد، افزایش وابستگی به نفت در شرایط تحریم و کاهش سهم مالیات گرفته تا افزایش شدید هزینهها در لایحه ارایه شده کاملا مشخص است، به تعبیر یکی از نمایندگان محترم مجلس، این لایحه فاجعه است و باید با آن جدی برخورد نمود و چارهای اندیشید.
10- بودجه 1400 مغایر با سیاستهای اقتصاد مقاومتی است و مجلس می تواند در همین زمینه و در دفاع از حقوق مردم و اقتصاد ملی و بنا به دیگر ضعف های بنیانی این لایحه، کلیات آن را با منطق و استدالال رد کند و یا با نشست های کارشناسی با متولیان امر بودجه که سازمان برنامه و بودجه کشور می باشد، آمار و ارقام رویایی را به آمار و ارقام واقعی نزدیک سازند تا به مردم و اقتصاد جامعه آسیب و خسارتی وارد نشود. اگرچه جناب نوبخت معاون رییس جمهور و رییس سازمان برنامه و بودجه گفته است «ما بودجه را تقدیم مجلس میکنیم و مجلس هرکاری خواست با آن بکند» سخنی غیر مسئولانه باید تلقی شود که در حقیقت فرار رو به جلو می باشد تا سرپوشی بر اشکالات و نواقص فنی لایحه بودجه گذاشته باشد! اما مجلس محترم باید نقش تاریخی خود را در این برهه در این لایحه تا تحقق آمال و آرزوها رهبری در جهت منافع مردم و اقتصاد ملی ایفا نماید.
11- این نکته حائز اهمیت است که در همین یادداشت یادآور شویم در نامه رهبر انقلاب خطاب به رئیسجمهور که در اختیار مجلس قرار داده شده است؛ تاکید و آمده است اگر فروش نفت از یک میلیون بشکه فراتر رفت، سهم صندوق توسعه ملی پرداخت و بدهیها نیز تسویه شود و برای مصارف بودجهای از صندوق توسعه ملی برداشتی انجام نشود؛ لذا با توجه به نامه رهبر انقلاب به رئیسجمهور، باید در بخش مصارف پیشنهاد شده در لایحه بودجه1400 تجدیدنظر و تغییراتی اعمال شود که به همین دلیل رئیس مجلس طی نامهای از رئیسجمهور خواستار اعمال این اصلاحات در لایحه بودجه سال آینده گشته است. این همه اهتمام و حساسیت رهبری به موضوع بودجه، مسئولیت دولت و مجلس را دوصد چندان می نماید و باید تغییرات و اصلاحات اعمال شود.
12- امید است با همیاری دولت و مجلس عوارض منفی این نحو بستن بودجه به حداقل رسد تا با حساسیت بیشتری از منایع عمومی و بیت المال حفاظت شود و همچنین با توزیع عادلانه بودجه شاهد کاهش درد و رنج مردم باشیم و زیر ساخت ها را با هزینه بهینه و اصولی مستحکم سازیم و به استان ها محروم و آسیب پذیر بیشتر از گذشته بودجه اختصاص داده شود تا از ویرانی ها خارج گردند. حقیقت بودجه باید شفاف، اصولی، توزیع آن عادلانه، فقرزدا و از بین برنده محرومیت ها در سطح کشور باشد.
البته دراین باب سخن فراوان است و می توان متنوع اظهار نظرکارشناسانه نمود اما به همین میزان در این یادداشت بسنده می گردد و یقین دارم تحلیل گران و صاحب نظران دلسوز در خصوص بودجه تا تصویب شدن آن در مجلس، به زوایای دیگرتاریک و روشن لایحه بودجه 1400خواهند پرداخت.
دکتر اسدالله افشار
آدرس کوتاه خبر:
