مرگ جنجالی فرمانده «نیروهای مردمی» در نوار غزه، سناریوهای امنیتی تلآویو برای اداره این باریکه را با چالشی جدی مواجه کرد.
به گزارش میار، منابع خبری متعدد بامداد گذشته تأیید کرده اند که «یاسر ابوشباب»، رهبر گروه شبهنظامی موسوم به «نیروهای مردمی» (القوات الشعبیه) و از چهرههای جنجالی و متهم به همکاری با اسرائیل در نوار غزه، روز گذشته در پی یک درگیری مسلحانه در شرق رفح کشته شده است. در حالی که رسانههای اسرائیلی علت مرگ او را تسویه حساب داخلی عنوان کردهاند، منابع محلی در غزه از یک عملیات اطلاعاتی پیچیده توسط گروههای مقاومت برای حذف این مهره امنیتی سخن میگویند. مرگ ابوشباب که گفته میشد بخشی از طرح جایگزین اسرائیل برای اداره غزه بود، ضربهای سنگین به تلاشها برای ایجاد ساختارهای قدرت موازی با حماس در جنوب غزه محسوب میشود.
از درگیری در رفح تا مرگ در سوروکا
گزارشهای میدانی حاکی از آن است که حادثه در ساعات پایانی روز پنجشنبه در منطقهای تحت کنترل ارتش اسرائیل در شرق رفح رخ داده است. بنا بر اطلاعات دریافتی، خودروی حامل ابوشباب و همراهانش در یک کمین ناگهانی هدف رگبار گلوله قرار گرفت.
یک منبع آگاه امنیتی که نخواست نامش فاش شود، گفته است: «درگیری بسیار شدید و از فاصله نزدیک بود. ابوشباب در این تیراندازی دچار جراحات حیاتی شد و بلافاصله توسط نیروهای نظامی اسرائیل از صحنه خارج شد.»
گزارشها نشان میدهد که وی با هلیکوپتر به مرکز پزشکی «سوروکا» در بئرشبع (داخل اراضی اشغالی) منتقل شده است؛ اقدامی که خود گواهی بر سطح بالای روابط او با نهادهای امنیتی اسرائیل بود. با این حال، تلاش پزشکان اسرائیلی برای نجات وی ناکام ماند و مرگ او ساعاتی بعد تأیید شد.
اختلاف قبیلهای یا ترور هدفمند؟
درباره چگونگی دقیق کشته شدن او دو روایت کاملاً متفاوت وجود دارد که نشاندهنده جنگ روانی پیرامون این شخصیت است:
روایت اسرائیل
رسانههای نزدیک به نهادهای اطلاعاتی اسرائیل، از جمله «رادیو ارتش»، مدعی هستند که مرگ ابوشباب نتیجه یک «اختلاف درونگروهی» یا درگیری خانوادگی با طایفه «ابو سنیمه» بوده است. بر اساس این سناریو، اختلاف بر سر تقسیم غنایم (کمکهای بشردوستانه غارتشده) یا مسائل ناموسی منجر به تیراندازی شده است.
روایت غزه
در مقابل، منابع نزدیک به گروههای مقاومت فلسطینی این ادعا را رد کردهاند و مرگ او را نتیجه یک عملیات «پاکسازی امنیتی» میدانند. به گفته منابع محلی، پس از ماهها رصد اطلاعاتی، تیمهای عملیاتی موفق شدند در منطقهای که تصور میشد برای ابوشباب امن است، به او نفوذ کنند. انتشار ویدئوهایی از پخش شیرینی در خیابانهای غزه پس از اعلام خبر مرگ او، نشاندهنده نفرت عمومی از اقدامات گروه تحت امر اوست.
از زندان تا ریاست «نیروهای مردمی»
یاسر ابوشباب (که نام اصلی او مرتبط با طایفه ترابین است)، پیش از جنگ کنونی دارای سوابق متعدد کیفری بود. او پس از فرار از زندان در روزهای ابتدایی جنگ، گروهی مسلح تحت عنوان «نیروهای مردمی» را در مناطق تحت اشغال ارتش اسرائیل در شرق رفح و گذرگاه کرم ابوسالم سازماندهی کرد.
- اتهامات اصلی: گروه او متهم بود که با چراغ سبز اسرائیل، کامیونهای کمکرسانی سازمان ملل را غارت میکند و کالاها را با قیمتهای گزاف در بازار سیاه میفروشد.
- نقش سیاسی: او خود را به عنوان یک رهبر محلی و جایگزین حماس معرفی میکرد و آشکارا از اهداف اسرائیل برای ایجاد «مناطق امن بدون حماس» حمایت میکرد.
فروپاشی طرح «حاکمیت طوایف»
مرگ یاسر ابوشباب فراتر از حذف یک فرمانده شبهنظامی است؛ این رویداد نشاندهنده شکست استراتژی اسرائیل برای استفاده از «طوایف محلی» و گروههای تبهکار به عنوان جایگزین حماس در اداره نوار غزه است.
یک تحلیلگر مسائل خاورمیانه تصریح کرده است: «اسرائیل روی ابوشباب حساب ویژهای باز کرده بود تا بتواند امنیت توزیع کمکها را بدون دخالت پلیس غزه تأمین کند. حذف او در منطقهای که کاملاً تحت رصد پهپادها و تانکهای اسرائیلی است، حفرههای بزرگ اطلاعاتی و ناتوانی اسرائیل در حفاظت از مهرههایش را آشکار میکند.»
با حذف ابوشباب، خلأ قدرت در مناطق شرقی رفح و خانیونس میتواند به هرجومرج بیشتر یا بازگشت کنترل نامحسوس نیروهای امنیتی سابق غزه منجر شود. انتظار میرود در روزهای آینده، سایر سران طوایف که رویکرد مشابهی برای همکاری با اسرائیل داشتند، از ترس سرنوشت مشابه، فعالیتهای خود را محدود کنند.
این رویداد پیامی صریح به تمامی بازیگران محلی در غزه ارسال کرد؛ چتر حمایتی اسرائیل در داخل نوار غزه، تضمینی برای بقا نیست.