در پی چالشهای فنی و تردیدهای گسترده در صنعت هواپیمایی، غول هوافضای اروپا پروژه بلندپروازانه ساخت هواپیماهای هیدروژنی را متوقف کرد؛ تصمیمی که نشانهای از عقبنشینی صنعت هوانوردی از فناوریهای پرهزینه و کمسرعت بهکارگیری سوختهای جایگزین است.
به گزارش میار، نشریه والاستریت ژورنال در گزارشی اختصاصی اعلام کرد که شرکت ایرباس، پس از سرمایهگذاری بیش از ۱.۷ میلیارد دلار در پروژه هواپیماهای بدون آلایندگی مبتنی بر سوخت هیدروژن، سرانجام تصمیم به توقف آن گرفته است. این پروژه که در سال ۲۰۲۰ با وعده عرضه تجاری هواپیماهای هیدروژنی تا سال ۲۰۳۵ آغاز شده بود، یکی از امیدبخشترین طرحها در مسیر «هوانوردی سبز» به شمار میرفت.
اما به گفته منابع آگاه، مدیران ایرباس طی سال گذشته به این جمعبندی رسیدهاند که موانع فنی، زیرساختی و اقتصادی موجود مانع از تحقق این هدف در زمان مقرر خواهد بود. بهگزارش این رسانه، شرکت در فوریه سال جاری، ضمن اطلاعرسانی داخلی، بودجه این پروژه را به شدت کاهش داده و جدول زمانی آن را نیز به تعویق انداخته است؛ هرچند تاکنون زمانبندی جدیدی اعلام نشده است.
شکاف میان جاهطلبی و واقعیت
گیوم فاوری، مدیرعامل ایرباس، که آغاز این پروژه را «لحظهای تاریخی» خوانده بود، اواخر فوریه اذعان کرد که این تلاشها به تولید یک هواپیمای تجاری منجر نشده و مهندسان باید «تقریباً از صفر» آغاز کنند.
تلاش ایرباس برای جلب مشارکت دوازده شرکت هواپیمایی و بیش از ۲۰۰ فرودگاه در راستای ارزیابی عملیاتیسازی فناوری هیدروژنی، از ابتدا با تردیدهایی در درون صنعت روبرو شده بود. برخی مدیران خطوط هوایی و زنجیره تأمین، بهویژه در جلسات خصوصی، نسبت به امکان تحقق هدفگذاری سال ۲۰۳۵ ابراز تردید کرده بودند.
در مقابل، رقیب دیرینه ایرباس، شرکت آمریکایی بوئینگ، از ابتدا موضعی محتاطانهتر اتخاذ کرده و بارها بر نگرانیهای ایمنی و عدم آمادگی زیرساختهای جهانی برای پذیرش سوخت هیدروژنی تأکید کرده بود.
فشارهای سیاستگذاری و عقبنشینی بازار
ایرباس، که بخشی از سهام آن در اختیار دولت فرانسه است، به موجب توافقات کمک مالی دوران همهگیری کرونا، متعهد شده بود بخشی از ۱۵ میلیارد یورو دریافتشده را صرف توسعه فناوریهای سبز کند. این پروژه در عین حال برای این شرکت به سکویی برای جذب منابع مالی دولتی و خصوصی تبدیل شده بود.
با این حال، در شرایطی که اتحادیه اروپا در چارچوب «توافق سبز» بهدنبال حذف کامل آلایندگی تا سال ۲۰۵۰ است، شور و اشتیاق جهانی نسبت به فناوری هیدروژن در حال فروکشکردن است. شرکتهای بزرگی چون «بیپی» و «نِسته» نیز پروژههای هیدروژنی خود را کنار گذاشتهاند و برخی تولیدکنندگان انرژی در اروپا نیز به دلیل هزینههای بالا و دشواری انتقال از سوختهای فسیلی، در حال بازنگری در مسیر حرکت خود هستند.
توقف پروژه ایرباس میتواند پیام مهمی برای سایر فعالان صنعت هوایی و فناوریهای پاک داشته باشد: عبور از وعده به عمل، نیازمند واقعگرایی بیشتر در مواجهه با موانع فنی، مالی و ساختاری است.