انتشار دوباره نام بابک زنجانی در یکی از بزرگترین قراردادهای حملونقل ریلی کشور، افکار عمومی را درگیر سؤالات و گمانهزنیهایی تازه کرده است؛ آیا سرمایهگذار سابق نفت، پس از تسویه بدهیهایش، بار دیگر وارد بازی بزرگ اقتصاد ایران شده است؟
به گزارش میار، در واپسین روز فروردینماه ۱۴۰۴، مراسمی با محوریت سرمایهگذاری بخش خصوصی در صنعت ریلی کشور برگزار شد؛ رویدادی که نهتنها به دلیل حضور چهرههای شاخصی همچون فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی و محمدرضا رضاییکوچی، رئیس کمیسیون عمران مجلس، اهمیت داشت، بلکه نام آشنای بابک زنجانی نیز بار دیگر در حاشیه آن بر سر زبانها افتاد.
در این مراسم، قراردادی به ارزش ۶۱ هزار میلیارد تومان میان راهآهن جمهوری اسلامی ایران و شرکت آوان ریل امضا شد؛ شرکتی که برخی آن را زیرمجموعهای از هلدینگی میدانند که ارتباطاتی با بابک زنجانی دارد. مهدی ابراهیمی، مدیرعامل آوان ریل، در جمع خبرنگاران ضمن پاسخی مبهم اما معنادار درباره نقش زنجانی، گفت: «آقای زنجانی را در هلدینگ ندیدیم، اما قطعاً ایشان پشتیبان هستند. سهامدار نیستند اما سرمایههایی که در خارج از کشور داشتند، اکنون در حال ورود به ایران است.»
این سخنان، اگرچه تائیدی صریح نبود، اما کافی بود تا موجی از گمانهزنی درباره بازگشت سرمایهدار جنجالی به اقتصاد کشور شکل بگیرد. ساعاتی بعد، زنجانی در شبکه اجتماعی ایکس با انتشار پستی عملاً مهر تاییدی بر این بازگشت زد. در این پست، او از پروژههایی در حوزه هواپیمایی، حملونقل جادهای، تاکسیهای برقی و واگنسازی با برند «داتوان» سخن گفت و وعده سالی پررونق در سرمایهگذاری داد.
چند ماه پیش نیز عکسی منتشرشده از وکیل بابک زنجانی، در کنار او، گمانههایی درباره آزادیاش از زندان ایجاد کرده بود؛ حالا با این پست، شایعات قبلی به واقعیتی جدید نزدیک شدهاند: بازگشت پرسر و صدای سرمایهای که سالها درگیر یکی از جنجالیترین پروندههای فساد اقتصادی کشور بود.
اما این بازگشت، بدون حاشیه نماند. برخی منتقدان دولت چهاردهم را به همکاری با فردی متهم به فساد اقتصادی متهم کردند. فرزانه صادق، وزیر راه، در مرکز این انتقادات قرار گرفت؛ انتقادهایی که امضای قرارداد با شرکتی منتسب به زنجانی را زیر سوال بردند. این در حالی است که دولت چهاردهم از ابتدای آغاز به کار، بر ضرورت جذب سرمایههای داخلی و خارجی برای توسعه زیرساختهای کشور تأکید داشته است. رئیسجمهور، مسعود پزشکیان، بارها اعلام کرده بود که آغوش دولت برای سرمایهگذاران باز است.
اما «هلدینگ وان» چیست و چه ارتباطی با زنجانی دارد؟ بر اساس اطلاعات رسمی، این هلدینگ در حوزههای گوناگونی از جمله حملونقل، بانکداری، فناوری، ارز دیجیتال و رسانه فعال است و ساختمان اصلی آن، در برج معروف «وان» در میدان ونک تهران قرار دارد. با اینکه نام زنجانی در فهرست مدیران این مجموعه به چشم نمیخورد، اما شایعات پیرامون حضور او در پشتپرده این فعالیتها از مدتها پیش شنیده میشد.
بابک زنجانی که متولد اسفند ۱۳۵۲ است، در سال ۱۳۹۲ به دلیل بدهی سنگین به وزارت نفت و اخلال در نظام اقتصادی کشور بازداشت و به اعدام محکوم شد. اما با وعده انتقال اموال و پرداخت بدهی، حکم او به ۲۰ سال حبس کاهش یافت. سال گذشته رئیس قوه قضاییه اعلام کرد که زنجانی بدهیهایش را پرداخت کرده و حتی دولت به او بدهکار است. با این حال، هنوز اطلاع رسمی از آزادی او منتشر نشده و وضعیت حقوقیاش در هالهای از ابهام است.
اگرچه برخی این بازگشت را فرصتی برای رونق اقتصاد میدانند، اما منتقدان همچنان نگرانند که ماجرای پرحاشیه زنجانی بار دیگر تکرار شود. تا وقتی موضع رسمی قوه قضاییه درباره وضعیت حقوقی او اعلام نشود، این داستان پرحاشیه همچنان در صدر اخبار باقی خواهد ماند.