آغاز مذاکرات آمریکا و ایران/ همه آن چیزهایی که می دانیم

پس از هفته‌ها گمانه‌زنی و افزایش تنش‌ها، امروز، شنبه، 12 آوریل 2025، مذاکرات سطح بالای نمایندگان ایران و ایالات متحده آمریکا در مسقط، پایتخت عمان، آغاز شد.

به گزارش میار، پس از هفته‌ها گمانه‌زنی و افزایش تنش‌ها، امروز، شنبه، 12 آوریل 2025، مذاکرات سطح بالای نمایندگان ایران و ایالات متحده آمریکا در مسقط، پایتخت عمان، آغاز شد؛ این مذاکرات که بر برنامه هسته‌ای ایران متمرکز است، در سایه تهدیدات نظامی رئیس‌جمهور ترامپ و هشدارهای متقابل تهران برگزار می‌شود و امیدها و تردیدهای بسیاری را در سطح بین‌المللی برانگیخته است.  

زمان و مکان

مذاکرات برای امروز، 12 آوریل 2025، در مسقط، عمان، برنامه‌ریزی شده است. یک پست در X نشان می‌دهد که مقدمات در ساعت 8:11 صبح به وقت محلی (ساعت استاندارد خلیج فارس، UTC+4)، که ساعت 9:11 شب 11 آوریل به وقت PDT در کالیفرنیا است، آغاز شده است. با این حال، زمان دقیق شروع از منابع رسمی هنوز مشخص نیست.

هدف و میانجی‌گری

هدف از این گفتگوها، آغاز مجدد مذاکرات بر سر برنامه هسته‌ای ایران است و عمان به دلیل موضع بی‌طرفانه و سابقه تسهیل گفتگو بین دو کشور، احتمالاً نقش میانجی را ایفا می‌کند. این مذاکرات به صورت غیرمستقیم و با رفت و آمد مقامات عمانی برای انتقال پیام‌ها انجام می‌شود، علیرغم ادعاهای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، مبنی بر مذاکرات مستقیم، که ایران آن را رد کرده است.

شرکت‌کنندگان و قالب

هیئت ایرانی به رهبری عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، و با همراهی دو معاون ارشد و هیئت آمریکایی به رهبری استیو ویتکوف، با حمایت کارشناسان هسته‌ای وزارت امور خارجه، در این مذاکرات شرکت دارند. هیچ نشانه‌ای از حضور مستقیم کشورهای دیگر، مانند کشورهای اروپایی که در برجام دخیل بودند، در مذاکرات امروز وجود ندارد.

همچنین، مجید تخت‌روانچی، معاون سیاسی وزیر امور خارجه و کاظم غریب‌آبادی، معاون حقوقی و بین‌المللی وزیر امور خارجه نیز در تیم ایرانی حضور دارند. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران نیز هیئت مذاکره‌کننده ایرانی را همراهی می‌کند اما جزئیات دقیقی در مورد ترکیب دقیق تیم آمریکایی منتشر نشده است.

آغاز و انتظارات

به نظر می‌رسد ایران این مذاکرات غیرمستقیم را پیشنهاد کرده و آمریکا با شرکت در آن موافقت کرده است. بعید است که مذاکرات امروز همه چیز را حل کند و احتمالاً به یک توافق موقت یا زمینه‌سازی برای بحث‌های بیشتر منجر شود. نتایج احتمالاً نشان خواهد داد که آیا تلاش‌های صلح ادامه خواهد یافت یا خیر.

هدف و نقش عمان

هدف اصلی پرداختن به برنامه هسته‌ای ایران است که به سرعت در حال پیشرفت بوده و اورانیوم را تا سطوح نزدیک به درجه تسلیحاتی غنی‌سازی کرده و هشدارهای بین‌المللی را برانگیخته است. نقش عمان به عنوان میانجی، با توجه به روابط خوب آن با هر دو کشور آمریکا و ایران، همانطور که در گزارش‌های رویترز و الجزیره ذکر شده است، حیاتی است. این با سابقه عمان در تسهیل ارتباطات غیرمستقیم مطابقت دارد و آن را به انتخابی طبیعی برای این مذاکرات پرمخاطره تبدیل می‌کند.

قالب: مذاکرات غیرمستقیم

تأیید شده است که مذاکرات به صورت غیرمستقیم و با نقش‌آفرینی مقامات عمانی به عنوان واسطه و انتقال پیام‌ها بین هیئت‌ها انجام می‌شود. این قالب توسط ایران مورد تأکید قرار گرفت، که با ادعاهای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، مبنی بر مذاکرات مستقیم، که توسط سی‌بی‌اس نیوز و ان‌پی‌آر گزارش شده است، مغایرت دارد. این اختلاف نظر، یک نقطه اصطکاک بالقوه را برجسته می‌کند، زیرا ایران بر موضع خود برای مذاکرات با واسطه به منظور اطمینان از سطح معینی از جدایی تأکید دارد.

عدم حضور کشورهای دیگر

خلاف برجام که شامل طرف‌های متعددی از جمله بریتانیا، فرانسه، آلمان، روسیه، چین و اتحادیه اروپا بود، به نظر می‌رسد مذاکرات امروز دوجانبه است و در گزارش‌های سی‌ان‌ان و رویترز هیچ اشاره‌ای به دخالت مستقیم کشورهای دیگر نشده است. این نشان‌دهنده تلاش متمرکز بین دو کشور با میانجی‌گری عمان است.

آغاز: پیشنهاد و پذیرش

مذاکرات با پیشنهاد ایران برای گفتگوهای غیرمستقیم آغاز شد، همانطور که در گزارش رویترز آمده است که مقامات ایرانی منتظر پاسخ آمریکا به پیشنهاد خود بودند. آمریکا پذیرفت و منجر به نشست امروز شد، علیرغم ادعاهای بعدی ترامپ مبنی بر مذاکرات مستقیم، که ایران آن را رد کرد و بر قالب غیرمستقیم تأکید نمود.

انتظارات و نتایج

انتظارات برای امروز تعدیل شده است و آکسیوس پیشنهاد می‌کند که ایران ممکن است یک توافق هسته‌ای موقت برای تمدید جدول زمانی مذاکرات جامع پیشنهاد کند. بعید است که یک توافق نهایی حاصل شود اما این مذاکرات می‌تواند تعیین کند که آیا این روند ادامه خواهد یافت یا خیر، و احتمالاً منجر به دورهای بعدی یا یک پیمان موقت خواهد شد. نتیجه همچنین ممکن است نشان دهد که آیا تلاش‌های صلح می‌تواند پیشرفت کند، با توجه به تهدیدهای ترامپ به اقدام نظامی و هشدارهای ایران مبنی بر تلافی، همانطور که توسط سی‌ان‌ان گزارش شده است.

پیامدهای گسترده‌تر و زمینه منطقه‌ای

جزئیات

این مذاکرات در بحبوحه تشدید تنش‌های منطقه‌ای، با پیشرفت‌های هسته‌ای ایران و تحریم‌های آمریکا که محیطی بی‌ثبات ایجاد کرده است، انجام می‌شود. دولت ترامپ ضرب‌الاجلی دو ماهه برای دستیابی به توافق تعیین کرده است که فشارها را افزایش می‌دهد، در حالی که موضع ایران در مورد لغو تحریم‌ها یک خواسته کلیدی است. موفقیت یا شکست این مذاکرات می‌تواند به طور قابل توجهی بر ثبات خاورمیانه و تلاش‌های جهانی عدم اشاعه تأثیر بگذارد و جامعه بین‌المللی با دقت تحولات را زیر نظر دارد.

جدول: جزئیات کلیدی مذاکرات

بنابراین گزارش، مذاکرات امروز در مسقط گامی حیاتی در گفتگوی هسته‌ای ایران و آمریکا است که با میانجی‌گری عمان و به صورت غیرمستقیم انجام می‌شود. در حالی که نتایج دقیق هنوز نامشخص است، این مذاکرات می‌تواند زمینه‌ساز تلاش‌های دیپلماتیک آینده باشد و پیامدهای قابل توجهی برای امنیت منطقه‌ای و جهانی داشته باشد. جامعه بین‌المللی منتظر نتایج است و امیدوار به کاهش تنش‌ها است.