با وجود تحریمهای جدید آمریکا علیه یک پالایشگاه چینی و نفتکشهای حامل نفت ایران، کارشناسان و تاجران بر این باورند که چین راههایی برای ادامه واردات نفت از ایران پیدا خواهد کرد. این تحریمها اگرچه ممکن است در کوتاهمدت جریان نفت را کاهش دهد، اما به نظر نمیرسد مانعی بلندمدت برای تجارت انرژی بین دو کشور باشد.
به گزارش میار از رویترز، تحریمهای جدید آمریکا علیه یک پالایشگاه چینی و نفتکشهای حامل نفت ایران، اگرچه ممکن است در کوتاهمدت صادرات نفت ایران به چین را کاهش دهد، اما به گفته تاجران و کارشناسان، خریداران چینی راههایی برای دور زدن این محدودیتها و ادامه واردات نفت از ایران پیدا خواهند کرد.
واشنگتن روز پنجشنبه تحریمهای جدیدی را علیه پالایشگاه مستقل شاگوانگ لوکینگ پتروکمیکال در شرق استان شاندونگ چین و همچنین نفتکشهایی که نفت ایران را به این پالایشگاه منتقل میکنند، اعمال کرد. چین به عنوان بزرگترین خریدار نفت خام ایران، نقش کلیدی در تجارت انرژی این کشور ایفا میکند. این چهارمین دور از تحریمهای آمریکا علیه فروش نفت ایران از زمان آغاز کمپین فشار حداکثری ترامپ در فوریه است که هدف آن کاهش صادرات نفت ایران به صفر بوده است.
کاهش موقت جریان نفت
جریان نفت ایران به چین پیش از این نیز به دلیل افزایش هزینههای کشتیرانی ناشی از تحریمها کاهش یافته بود. با این حال، به گفته یکی از مقامات اجرایی تجارت در چین که در زمینه خرید نفت ایران فعالیت میکند، این تحریمها شوکهکننده نبوده و انتظار میرود پالایشگاهها و پایانههای بیشتری در آینده تحریم شوند. این مقام افزود: «شرکتها ساختارهای تجاری خود را تغییر دادهاند و واردات نفت ایران ادامه خواهد یافت.»
هزینههای کشتیرانی برای نفتکشهای بسیار بزرگ که از آبهای مالزی به عنوان یکی از نقاط کلیدی انتقال نفت ایران به قطب پالایشگاهی چین در شاندونگ حرکت میکنند، از اواخر سال ۲۰۲۴ بیش از دو برابر شده و به ۳ تا ۴ دلار در هر بشکه رسیده است. این افزایش هزینهها نیز به کاهش موقت جریان نفت ایران به چین دامن زده است.
افزایش واردات نفت ایران به چین
با این حال، آمارها نشان میدهد که واردات نفت چین از ایران در فوریه به ۱.۴۳ میلیون بشکه در روز افزایش یافته است. این رقم در ژانویه تنها ۸۹۸ هزار بشکه در روز بود. همچنین، حدود ۳۳ میلیون بشکه از نفت ایران در ماه جاری میلادی تحویل داده شده و پیشبینی میشود این رقم تا قبل از اعمال تحریمهای جدید به ۱.۷ میلیون بشکه در روز برسد.
یکی از راهکارهای چین برای دور زدن تحریمها، تغییر مبدأ محمولههای نفت ایران به مالزی است. بیش از ۱۰ درصد واردات نفت چین از ایران با تغییر مبدأ به مالزی انجام میشود. این اقدام به خریداران چینی اجازه میدهد تا با کاهش ریسک تحریمها، به تجارت خود با ایران ادامه دهند.
واکنش چین به تحریمهای آمریکا
چین که همواره از تجارت قانونی خود با ایران دفاع کرده است، روز جمعه بر مخالفت خود با تحریمهای یکجانبه و غیرقانونی آمریکا تأکید کرد و قول داد از حقوق شرکتهای چینی در برابر این اقدامات دفاع کند. پالایشگاههای چین در سالهای اخیر میلیاردها دلار از خرید نفت ایران، ونزوئلا و روسیه سود بردهاند، کشورهایی که بسیاری از خریداران غربی از تجارت با آنها خودداری کردهاند.
چشمانداز آینده
با وجود تحریمهای جدید، به نظر میرسد چین راههای خلاقانهای برای ادامه واردات نفت از ایران پیدا کند. تغییر ساختارهای تجاری، استفاده از نقاط انتقالی مانند مالزی و تغییر نهادهای پرداخت، از جمله راهکارهایی هستند که خریداران چینی برای دور زدن تحریمها به کار میگیرند. اگرچه این تحریمها ممکن است در کوتاهمدت جریان نفت را کاهش دهد، اما به نظر نمیرسد مانعی بلندمدت برای تجارت انرژی بین ایران و چین باشد.
چین به عنوان یکی از مهمترین شرکای تجاری ایران، همچنان به دنبال حفظ روابط اقتصادی خود با تهران است و تحریمهای آمریکا نتوانسته است این رابطه را به طور کامل مختل کند. در این میان، همکاریهای بیشتر بین ایران و چین در حوزههای مالی و لجستیکی میتواند به کاهش تأثیرات تحریمها کمک کند.