در شرایط کنونی که دولت با اتخاذ سیاستها خلق الساعه در شرایط سخت تحریم موجب شده است تا میزان صادرات و واردات کالا به کشور با افت محسوسی روبرو شود. به نظر میرسد راه درمان درستی برای بخش بازرگانی ایران اسلامی باید درنظر گرفت.
در 5 ماه نخست سال 1399 حدود 40 درصد از میزان صادرات غیرنفتی کاهش یافته است اما در همین مدت میزان صادرات محصولات کشاورزی نسبت به 2 سال گذشته رشد چشمگیری داشته است.
عملکرد نامناسب دیپلماسی اقتصادی کشور برای صادرات موجب شده است تا در 5 ماه نخست سال جاری تنها شاهد ۴۰ درصد نزول میزان صادرات غیرنفتی در کشور باشیم.
تداوم نبود وزیر در وزارتخانهای همچون صمت موجب شده است تا سیاستگذاری و اجرای سیاستهای حوزه صادرات کشور همچنان نامشخص باشد. از طرف دیگر بروز اختلاف بین نهادهای اجرایی و نظارتی به حوزه صادرات کشور آسیبهای فراوانی را وارد کرده است تا جایی نگاه بر منافع شخصی بر ارجحیت قراردادن منافع ملی در اولویت است و باید نگران تداوم این موضوع بود اما در 2 سال گذشته رشد صادراتی محصولات کشاورزی به دلیل شرایط آب و هوایی مناسب کشور بسیار خوب بوده و محصولاتی همچون زعفران و پسته برای صادرات پتانسیلهای بالایی دارند اما در حوزه صادرات فرش با کاهش چشمگیر روبرو بودیم که بخش مهمی از آن به اعمال تحریمهای ظالمانه برمیگردد.
در شرایط کنونی اقتصاد ایران توسعه صادرات غیرنفتی از مهمترین مسائل سیاسی و اقتصادی است که باید مسئولان کشور در نظر بگیرند. از اینرو آگاهی از سیاست تشویقی اعمال شده در جهان و همچنین بررسی لوایح و قوانین بهمنظور تشویق و افزایش توسعه صادرات در داخـل کـشور، امـری ضـروری اسـت. توسـعه صادرات غیر نفتی نه تنها از دیدگاه ارز آوری آن، بلکه از نظـر ایجـاد اشـتغال در داخـل کـشور از اولویـت ویژهای برخوردار است. بهنظر میرسد تنوع صادرات غیرنفتی نه تنها دیدگاه اقتصادی، بلکه بهعنـوان یـک راه حل سیاسی در راستای پیشبرد اهداف دولت نیز مؤثر است.
بنابراین با توجه به عملکرد نامناسب دیپلماسی اقتصادی دولتمردان از یک طرف و اعمال تحریمهای ظالمانه از طرف دیگر باید راهکارهای اساسی و درست را برای خروج حوزه بازرگانی کشور از شرایط بحرانی کنونی درنظر گرفت. به نظر میرسد نمایندگان مجلس یازدهم در کمیسیونهای اقتصادی و صنایع و معادن این دغدغه را داشته باشند که چرا تراز واردات در مقایسه با صادرات کالا به کشور منفی است؟ جواب به این سوال میتواند بسیاری از گرههای کور حوزه بازرگانی را بازکند اما نباید از ذکر این نکته مهم غافل شویم که عملکرد دیپلماسی اقتصادی در دولت نمره قبولی ندارد و قابل دفاع نیست که برای این موضوع باید راهکارهای اساسی پیشنهاد شود.
دکتر محمدحمید امیر
