رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان با اشاره به تلاشهای دولت آمریکا برای نابود کردن برجام بهعنوان یکی از دستاوردهای مهم چندجانبهگرایی تصریح کرد که برای صیانت از چندجانبهگرایی راهی جز پایان دادن به رفتارهای مخرب آمریکا وجود ندارد.
به گزارش میار، علیاکبر صالحی که بهصورت مجازی در مجمع عمومی آژانس بینالمللی انرژی اتمی سخنرانی میکرد خاطرنشان ساخت که ایران آمادگی خود را برای همکاری با جامعهجهانی اعلام میکند تا دیپلماسی و چندجانبهگرایی را به مرکز روابط بینالملل بازگرداند.
متن کامل این سخنرانی به شرح زیر است:
آقای رئیس، مدیرکل، عالیجنابان، خانمها و آقایان!
جهان در حال تحمل شرایط کاملا جدی و منحصر به فرد ناشی از بیماری همه گیر کرونا میباشد که عملا بسیاری از مجامع و سازمانها از جمله آژانس را ملزم ساخته تا روش کار خود را تغییر دهند. با توجه به این موضوع، برای اینجانب مایه خرسندی است که از طریق آنلاین به شصت و چهارمین نشست کنفرانس عمومی آژانس پیوسته ام.
آقای رئیس!
در میان چنین محیط تاریک و دردناک منحصر به فرد که تقریبا تمامی اعضای آژانس به طریقی از کرونا رنج کشیدهاند، جامعهجهانی نمیتواند شاهد پاره شدن رشته دیگری از چند جانبه گرایی، یعنی معماری سازمان ملل باشد. پوشیده نیست که سازمانهای بینالمللی تحت فشارهای سیاسی از جانب برخی کشورها قرار دارند و آژانس نیز از این قاعده مستثنی نیست. از یک سو، در این برهه زمانی حساس برای چندجانبهگرایی، علت وجودی نظام سازمان ملل متحد تحت سوال جدی قرار گرفتهاست و از طرف دیگر، آژانس بینالمللی انرژی اتمی از زمان تاسیس تاکنون، با چالشهای بسیار جدی در نوع خود روبرو است.
خرسندم که بگویم جامعهجهانی مرحله اول این مصیبت وخیم را با موفقیت پشت سر گذاشت. اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد در نیویورک به درستی نشان دادهاند که آنها مایل به مصالحه بر سر این دستاوردها، آن هم به دلیل اعمال رویکرد ارعاب از سوی یک کشور عضو خاص نیستند. 13 عضو از 15 عضو شورای امنیت نه تنها به اتفاق قطعنامه آمریکا درباره تمدید تحریم تسلیحاتی علیه ایران را که در تناقض آشکار با قطعنامه 2231 بود، رد کردند، بلکه همچنین از به رسمیت شناختن ایالات متحده به عنوان یک شرکت کننده در برجام برای استفاده از مکانیزمهای ویژه این توافق برای بازگرداندن تحریمهای خاتمه یافته شورای امنیت، خودداری کردند. این یک سرمایه واقعی است که باید کاملا حفظ شود.
همچنین، اینجا در وین، آژانس و جمهوری اسلامی ایران حداکثر هوشیاری را در رابطه با منافع بلندمدت خود نشان دادند؛ با این نگاه که این منافع فقط از طریق همکاری متقابلی که از هرگونه نفوذ خارجی به دور باشد، محقق خواهد شد. از این رو، آژانس بایستی در چارچوب تعهدات پادمانی دولتها ذیل موافقتنامه جامع پادمان و پروتکل الحاقی، عزم خود را نشان دهد که بر سر بی طرفی، استقلال و حرفهایگری به خاطر برخی راحتطلبیهای کوتهبینانه مصالحه نمیکند.
شایان توجهاست بدانید که ایران به تنهایی 22 درصد از کل بازرسیهای آژانس را در سطح جهانی دریافت میکند. در سال 2019، 432 بازرسی و 33 دسترسی تکمیلی در ایران انجام شدهاست. بعلاوه، آژانس همچنین قادر بودهاست تا فعالیتهای راستی آزمایی خود در ایران را حتی در طول شرایط سخت ناشی از همه گیری کرونا ادامه دهد. با این همکاری شفاف و گسترده، ایران و آژانس توافق کردند که با حسن نیت برای حل سه سوال مربوط به پادمان همکاری کنند؛ با این تفاهم که سوال یا درخواست دیگری برای دسترسی، بر اساس تجزیه و تحلیل اطلاعات در دسترس آژانس، وجود ندارد.
چنین رویکردهایی که در نیویورک و وین اتخاذ شدهاند، روزنههای امیدی در این فضای تاریک سیاسی برای چندجانبهگرایی بوده و شایسته توجه واقعی هستند.
آقای رئیس!
در رابطه با وضعیت کنونی برجام، مایلم بگویم در حالی که هنوز یک توافق گسترده در میان جامعهجهانی وجود دارد که برجام باید به عنوان یک نقطه عطف واقعی در تاریخ چندجانبهگرایی و به عنوان یک دستاورد مهم دیپلماسی حفظ شود، این توافق به دلیل خروج غیرقانونی ایالات متحده از آن، در یک وضعیت شبه بن بست گرفتار شدهاست. بنابراین، حفظ برجام مسئولیت مشترک کلیه اعضای جامعه بینالمللی است. در این زمینه، مسئولیت اتحادیه اروپا به ویژه سه کشور اروپایی به عنوان اعضای برجام از اهمیت بالایی برخوردار است، از جمله اینکه آنها باید تعهدات خود را به طور کامل و موثر اجرا کنند. بنابراین، این توافق فقط زمانی حفظ میشود که مفاد آن به طور متعادل توسط همه طرفین درگیر در آن، اجراء شود. در نتیجه، ایران چاره دیگری جز اتخاذ رویکرد گام به گام در اجرای بندهای 26 و 36 برجام برای بازگرداندن تعادل از دست رفته توافق، نداشته و ندارد.
آقای رئیس!
جمهوری اسلامی ایران اهمیت بالایی برای ایمنی هستهای قائل است. در همین راستا، پیشرفت هایی در ایجاد یک مرکز ایمنی هستهای پیشرفته حاصل شدهاست. در حالی که مسئولیت ایمنی و امنیت هستهای کاملا برعهده کشورهای عضو است، ایران به شدت معتقد است که این حوزهها باید از طریق همکاری بین کشورها تقویت شده و ارتقا یابند.
اخیرا تهدیدهای جدیدی از سوی طرفهای بدخواه توسط ابزارهای سایبری و سایر ابزارهای فناوری، مشاهده شدهاست. در این رابطه، به انفجار اخیر در تاسیسات هستهای شهید احمدیروشن (نطنز) اشاره میکنم که همانطور که قبلا هم اعلام شد، در اثر خرابکاری بود. این اقدامات خرابکارانه باید توسط آژانس و کشورهای عضو محکوم شود. ایران این حق را دارد تا هر اقدام لازمی را برای محافظت از تاسیسات خود انجام داده، و در برابر هرگونه تهدیدی، واکنش لازم را به طور مقتضی اتخاذ نماید.
در همین راستا، جمهوری اسلامی ایران مصرانه حرکت خود به سمت کاربرد صلح آمیز دانش و فناوری هستهای در زمینههای مختلف از جمله کشاورزی، بهداشت، صنعت، و همچنین تداوم تولید برق هستهای را ادامه میدهد. در همین جا، ما تاکید میکنیم که یکی از ماموریتهای اصلی آژانس "تقویت تبادل علوم و همکاری فنی در مورد استفاده صلح آمیز از انرژی اتمی" و "تشویق تبادل و آموزش دانشمندان و کارشناسان در حوزهاستفاده صلح آمیز از انرژی اتمی" در بین دولتهای عضو میباشد.
آقای رئیس!
ماهیت حرفهای، بی طرفانه و مستقل آژانس تنها در صورتی تضمین میشود که آژانس اطلاعات موجود در مورد فعالیتهای هستهای پادشاهی عربستان را نیز بی چون و چرا و بی طرفانه بررسی کند. اگر عربستان سعودی به دنبال یک برنامه هستهای صلح آمیز است، بنابراین باید شفاف عمل کند و به بازرسان آژانس اجازه دهد فعالیت هایش را راستی آزمایی کنند. در این زمینه، رژیم اسرائیل که به عضویت ان.پی.تی در نیامده و به طور مداوم و مصرانه از پایبندی به پادمانهای آژانس امتناع ورزیدهاست، نیازمند رویکرد بی طرفانه و حرفهای آژانس میباشد. این رژیم که منبع اصلی بی ثباتی و ناامنی در منطقه و همچنین تهدیدی برای صلح و امنیت بینالمللی است، باید برنامه سلاحهای کشتار جمعی خود را کنار بگذارد و بدون پیش شرط و تاخیر بیشتر، به معاهده عدم اشاعه بپیوندد. نیازی به گفتن نیست که شفاف سازی درخصوص این فعالیتها و برنامههای هسته ای، مطمئناً اعتبار و حرفهای بودن آژانس را تقویت میکند.
آقای رئیس!
در پایان، جمهوری اسلامی ایران آمادهاست تا به تلاشها و همکاری خود با دیگران در جامعه بینالمللی ادامه دهد تا چندجانبهگرایی و دیپلماسی را به مرکز روابط بین الملل بازگرداند. برای این منظور، راهی جز متحد شدن و پایان دادن به رفتارهای مخرب دولت فعلی ایالات متحده، به خاطر منافع همه ما در جامعه بینالمللی، وجود ندارد.
شصتوچهارمین نشست کنفرانس عمومی آژانس بینالمللی انرژی اتمی امروز دوشنبه 31 شهریور 1399 در مرکز بینالمللی وین با رعایت پروتکلهای بهداشتی گشایش یافت.
در این نشست که تا روز جمعه ادامه خواهد داشت نمایندگان، سفرا و مقامات ارشد 171 کشور عضو آژانس بهصورت فیزیکی و فضای مجازی حضور دارند.
بررسی راهکارهای تقویت فعالیتهای آژانس در حوزه علوم و ایمنی هستهای و کاربرد موافقتنامه جامع پادمانی در خاورمیانه از موضوعاتی است که در دستور کار این نشست قرار دارد.
شرکتکنندگان همچنین قرار است درباره گزارش سال 2019 آژانس در خصوص همکاریهای فنی، بودجه و تراز مالی این نهاد بینالمللی بحث و تبادل نظر کنند.
منبع:تسنیم