این در حالی است که این واژه دربردارنده ویژگیهای این نوع سوخت از نظر چگونگی سوخت آن در موتورهای احتراق داخلی، فرایند پالایش بنزین از نفت خام و همچنین قیمت بالاتر آن در مقایسه با بنزین معمولی است.
به گزارش میار، توانایی متراکم شدن سوخت قبل از احتراق خود به خودی را عدد اکتان میگویند. به زبان سادهتر هرچه اکتان یک سوخت بیشتر باشد آن سوخت در مقابل پدیده احتراق مخرب مقاومتر است. یک سوخت خوب باید فقط پس از جرقه شمع مشتعل گردد و شعله احتراق آن بصورت آرامسوز سرتاسر اتاقک احتراق را طی نماید تا انرژی مفیدی بر تاج پیستون وارد آید. شعله احتراق بصورت یک موج از شمع شروع میشود، سپس بصورت یکنواخت تمامی اتاقک احتراق را دربر میگیرد.
اگر بخواهیم گسترش شعله احتراق را مجسم کنیم باید آن را به موجی که در اثر برخورد یک قطره آب به سطح یک حوض به وجود میآید تشبیه کنیم؛ پس از برخورد قطره آب به سطح آب راکد حوض یک موج کوچک دایره شکل تولید میشود که هر لحظه بزرگتر میشود تا به تمامی پیرامون حوض برسد.
گسترش شعله احتراق به این شکل سبب برخورد موج انفجاری یک دست، قوی و یکنواخت بر تاج پیستون میگردد. حال چنانچه قطرات متعددی بر مناطق مختلف سطح آب حوض برخورد نماید امواج دایرهای شکل متعددی در مراحل گوناگون تولید میشود که پس از گسترش و رشد به یکدیگر برخورد میکنند و بر هم اثر متقابل میگذارند و گاه همدیگر را خنثی میکنند. امواج احتراق مخرب درست به مانند امواج سطح چنین حوضی میشوند: در مراحل مختلف تولید شده و آثار متقابل بر هم اعمال میکنند و یکدیگر را خنثی میکنند. در این حالت فشار داخلی اطاقک احتراق همراه با ارتعاشات زیان بار بالا میرود و دمای زیاد، انرژی مکانیکی موتور را تلف میکند.
اگر بخواهیم گسترش شعله احتراق را مجسم کنیم باید آن را به موجی که در اثر برخورد یک قطره آب به سطح یک حوض به وجود میآید تشبیه کنیم؛ پس از برخورد قطره آب به سطح آب راکد حوض یک موج کوچک دایره شکل تولید میشود که هر لحظه بزرگتر میشود تا به تمامی پیرامون حوض برسد.
گسترش شعله احتراق به این شکل سبب برخورد موج انفجاری یک دست، قوی و یکنواخت بر تاج پیستون میگردد. حال چنانچه قطرات متعددی بر مناطق مختلف سطح آب حوض برخورد نماید امواج دایرهای شکل متعددی در مراحل گوناگون تولید میشود که پس از گسترش و رشد به یکدیگر برخورد میکنند و بر هم اثر متقابل میگذارند و گاه همدیگر را خنثی میکنند. امواج احتراق مخرب درست به مانند امواج سطح چنین حوضی میشوند: در مراحل مختلف تولید شده و آثار متقابل بر هم اعمال میکنند و یکدیگر را خنثی میکنند. در این حالت فشار داخلی اطاقک احتراق همراه با ارتعاشات زیان بار بالا میرود و دمای زیاد، انرژی مکانیکی موتور را تلف میکند.
تفاوت بنزین سوپر با معمولی در عدد اکتان آن بوده که در نوع معمولی ۸۷ و در سوپر ۹۵ است. اکتان بالاتر یعنی انفجار در فشار بالاتر، یعنی بنزین سوپر دیرتر از بنزین معمولی منفجر می شود. هر خودرو با توجه به نوع موتور خود، نیازمند بنزینی با اکتان متفاوت است که در دفترچه ی راهنمای خودرو بدان اشاره شده است. دانستن عدد اکتان مناسب و استفاده ی آن در هنگام سوخت گیری امری مهم است که سبب استفاده ی بهینه از موتور و افزایش عمر مفید آن می شود که توجه به این نکته در مورد خودرو های با اکتان بالا ضرورت بیشتری می یابد، زیرا اگر به خودرویی که به بنزین معمولی احتیاج دارد، بنزین سوپر زده شود فقط از توان خودرو کاسته می شود ولی اگر به خودرویی که به بنزین سوپر احتیاج دارد، بنزین معمولی زده شود، هر بار قبل از رسیدن پیستون به بالاترین نقطه در سیلندر، بنزین اشتعال پیدا کرده و پیستونی را که هنوز حرکت سر بالایی خود را کامل نکرده به پایین می راند. نتیجه ی آن، فشار به مجموعه ی پیستون، شاتون، میل لنگ و سوپاپ هاست و معمولاً با صدای خشنی همراه است و عدم توجه به این مورد در دراز مدت سبب آسیب به موتور و کاهش عمر مفید آن می شود.
عوامل موثر بر عدد اکتان:
- ارتفاع از سطح دریا:هرچه ارتفاع از سطع دریا بالاتر باشد سوخت دیرتر دچار خودسوزی میشود که مانند این است که عدد اکتان بنزین بالاتر باشد. اگر با خودروی خود به مناطق کمارتفاع همچون شمال کشور سفر کرده باشید حتما با افزایش شدید صدای موتور روبرو شدهاید که دلیل آن نیز تاثیر ارتفاع بر اکتان سوخت میباشد. برای رفع این مشکل با تنظیم دلکوی خودرو، تنظیم موتور با دستگاه و فیلرگیری میتوان خودسوزی سوخت را در این خودروها مرتفع و صدا را برطرف کرد.
- میزان رطوبت و دمای هوا:
هرچه قدر که به میزان رطوبت هوا اضافه شود شاهد بالا رفتن عدد اکتان هستیم و همچنین هر چهقدر که دمای هوا کاهش پیدا کند دوباره شاهد افزایش این عدد اکتان خواهیم بود. - سایر عوامل:نسبت تراکم موتور، آوانس و ریتارد دلکو، میزان کارکرد موتور، دمای موتور، نسبت بنزین و هوا که البته خودرو های مجهز به ECU چون میتوانند نسبت هوا و سوخت رو اندازهگیری کنند و سوخت متناسب با دور موتور، دمای هوا، غلظت اکسیژن و… را وارد موتور کنند کمتر دچار مورد سوم میشوند.
چه نوع بنزینی را بیشتر استفاده کنیم؟
با توجه به اینکه پیشرانه اکثر خودروهای سواری موجود درکشور بر مبنای بنزین سوپر با اکتان ۹۵ طراحی شدهاند، بنابراین استفاده از بنزین با اکتان بالا بهتر است و استفاده از بنزین معمولی با اکتان ۸۷ در دراز مدت خسارات جبران ناپذیری به موتور خودرو وارد مینماید.
اگر میخواهید از بنزین معمولی استفاده کنید بهتر است که به ازای هر ۳۰۰۰ کیلومتر از محلول پاککننده انژکتور استفاده کنید تا همیشه سوزنهای انژکتور خودروی شما تمیز باشد.
روش تشخیص بنزین سوپر و معمولی :
روش های تشخیص بنزین سوپر از بنزین معمولی، اولین مشخصه رنگ بنزین است که بنزین سوپر معمولا به رنگ های سفید و سبز و رنگ بنزین معمولی صورتی مایل به قرمز می باشد.
یکی دیگر از ویژگیهای بنزین سوپر بالا بودن جهش و پریدگی آن نسبت به بنزین معمولی است. و برای آنکه مطمئن شوید که آب در بنزین سوپر وجود دارد یا نه، با ریختن چند قطره بنزین سوپر روی یک ورق کاغذ نباید اثر خاصی روی آن باقی بماند؛ در صورتی که ورق کاغذ حالت صاف خود را ازدست داد، یعنی اینکه فرآورده به آب آغشته بوده است.
بوی متفاوت بنزین سوپر و معمولی را از دیگر روش های تشخیص آنها می باشد. تفاوت گازهای خارج شده از باک خودرو در هنگام سوختگیری هم از نکات مهم در شناسایی فرآوردهها می باشد. با توجه به این که هنگام سوختگیری و قرار گرفتن نازل در باک خودرو، فرآورده مورد نظر قابل مشاهده نیست، گاز خارج شده میتواند راه مناسبی برای تشخیص نوع بنزین باشد. به این منظور اگر گاز خارج شده از باک خشک بود بنزین سوپر، اگر چرب بود بنزین معمولی و اگر بسیار بدبو بود گازوییل است. برای تشخیص بنزین از گازوئیل نیز در صورت باقی ماندن گاز بنزین روی دست، در ابتدا لکه باقی نمیماند، اما بعد از مدتی در صورت پاک نشدن، به لکهای سفید تبدیل میشود که این نشانه بنزین است.